Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar

Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar at-Taymiy (702 yoki 703-yilda vafot etgan) Zubayriy va Umaviy xalifaliklarining xorijiylar bilan urushlarida qoʻmondonlik qilgan. VII asr oxirida Qurayshning Banu Taym qabilasining boshligʻi boʻlgan.

Yoshlik davri

Umar Qurayshning Banu Taym qabilasidan boʻlgan Ubaydulloh ibn Maʼmar ibn Usmon ibn Amr ibn Kaʼb ibn Taymning oʻgʻli edi. Quraysh qabilasi vakillari islom paygʻambari Muhammad va musulmonlar jamoasining ilk xalifalari mansub boʻlgan qabila boʻlgan. Birinchi xalifa Abu Bakr (h. 632–634) ham, islom tarixidagi eng badavlat kishilardan biri boʻlgan Talha ibn Ubaydulloh ham aynan Banu Taym urugʻidan edi. Umar ibn Ubaydullohning bobosi Maʼmar Talha ibn Ubaydullohning ota tomondan amakisi va Muhammadning sahobalaridan boʻlgan. 630-yilda Makka fath qilinganidan keyin Quraysh qabilasining koʻpchiligi bilan birga islomni qabul qilgan. Umarning otasi Ubaydulloh esa sosoniylar saltanatining Fars viloyati Istaxr shahrini zabt etish jarayonida ishtirok etgan harbiy qoʻmondon boʻlgan. Turli manbalarga koʻra, u ayni shu yurish chogʻida vafot etgan. Vafot yili boʻyicha manbalarda turlicha keltirilgan, ularning baʼzilarida 643–644-yillar, boshqalarida esa 649–650 yoki 650–651-yillar koʻrsatilgan.

Keyingi yillarda Umar Banu Taym urugʻining yetakchisiga aylangan. Toʻrtinchi xalifa Alining vafotidan keyin (h. 656–661) Suriyada joylashgan Umaviylar xalifalikni qoʻlga oldi, biroq 680–683-yillarda Umaviylar hukmronligining muxoliflari qoʻzgʻolon koʻtardi va bu Ikkinchi fitnaga olib keldi. Bu urush chogʻida Umaviylar xalifalikning koʻplab hududlari ustidan nazoratni yoʻqotdi. 683–684-yillarda Iroq, Eron va Arabiston hududlari Makkada joylashgan xalifa Abdulloh ibn az-Zubayr boshqaruviga oʻtdi. Abu Bakrning nabirasi Ibn az-Zubayr davrida Banu Taym davlatda maʼlum darajada nufuzga ega boʻlgan.