Ulyana Kravchenko
| Ulyana Kravchenko | |
|---|---|
 1893-yildagi surati | |
| Asl ismi | Уляна Кравченко |
| Tavalludi |
Yuliya Mariya Schneider-Niementovska 18-aprel 1860-yil |
| Vafoti |
31-mart 1947-yil (86 yoshda) |
| Kasbi | |
| Ijod qilgan tillari | Ukraincha |
| Fuqaroligi | Avstriya-Vengriya, keyinroq Polsha Respublikasi |
Yuliya Mariya Schneider-Niementovska, Ulyana Kravchenko taxallusi bilan tanilgan (1860-yil 18-aprel — 1947-yil 31-mart) ukrainalik oʻqituvchi, yozuvchi[1] va oʻz sheʼrlar toʻplamini nashr ettirgan birinchi Gʻarbiy ukrainalik ayol edi[2].
Hayoti
Ulyana Kravchenko Mykolayivda tugʻilgan, hozirda u Lvov viloyatining Striy tumani tarkibiga kiradi. U bolaligini Lvovda oʻtkazgan va oʻqituvchilar seminariyasida tahsil olgan. Otasi tuman idorasida ishlagan Yulian Schneider, onasi esa Yuliya Lopushanska edi[3].
Ulyana Kravchenko ilk sheʼriy ishlarini polyak va ukrain tillarida oʻzining ustozi Antonina Maxchinska rahbarligida amalga oshirgan[4]. Seminarni tugatgach, Ulyana Kravchenko Bobrka shahrida oʻqituvchilik faoliyatini boshlaydi[4]. Uning ilk nashr etilgan asari Zoriya jurnalida chiqqan hikoya edi. Ulyana Kravchenko Galitsiyadagi ukrain ayollar harakatida faol ishtirok etgan. Ayollar ozodligi uning sheʼriyatidagi asosiy mavzulardan biri boʻlib, u ayollar harakatining yetakchisi sifatida qaralgan. U, shuningdek, Galitsiyadagi ilk ayol oʻqituvchilardan biri edi[1][2]. 1885-yilda Ivan Frankoning saʼy-harakatlari bilan u Lvovda ishga joylashadi, biroq oʻsha yilning oʻzida sotsialistik gʻoyalarni targʻib qilgani uchun ishdan boʻshatiladi. Shundan soʻng 1900-yilgacha Galitsiyaning turli qishloqlarida oʻqituvchi boʻlib ishlaydi[4]. 1920-yilda Ulyana Kravchenko nafaqadagi oʻqituvchi sifatida doimiy yashash uchun Przemislga koʻchib oʻtadi[4]. 1941-yilda u Sovet yozuvchilari ittifoqida ijodiy faoliyat bilan, shuningdek Przemisl shahar milliy kengashi aʼzosi sifatida ijtimoiy ishlar bilan shugʻullana boshlaydi[4].
Shaxsiy hayoti
1886-yil 22-noyabrda u Dolishnya Lujok qishlogʻi maktabi mudiri Yan Ambrojiy Nyementovskiyga turmushga chiqdi. Ularning uch farzandi boʻlgan: oʻgʻli Jerzy va qizlari Teodora hamda Yuliya[3]. Jerzy polyak tilida ijod qilgan rassom va shoir boʻlib, 1918-yil 28-noyabrda polyak militsiyasini tashkil etish jarayonida, polyak-ukrain urushi davrida, 29 yoshida ukrainlar tomonidan Yavorivda oʻldirilgan[5].
Vafoti
Ulyana Kravchenko Przemisl shahrida 86 yoshida vafot etgan[1].
Tanlangan asarlari
Manba:[1].
- Prima vera, sheʼrlar (1885)
- Na novyi shliakh („Yangi yoʻl sari“), sheʼrlar (1891)
- Prolisky („Oqqand gullari“), bolalar sheʼrlari (1921)
- V dorohu („Yoʻlga chiqibmiz“), bolalar sheʼrlari (1921)
- Lebedina pisnia („Oʻlim oldi qoʻshigʻi“), bolalar sheʼrlari (1924)
- V zhitti ie shchos’ („Hayotda nimadir bor“), sheʼrlar (1929)
- Dlia neï—vse! sheʼrlar (1931)
- Shelesti nam barvinochku („Biz uchun shitirla, zirkchagul“), bolalar sheʼrlari (1932)
- Moï tsvity („Mening gullarim“), nasriy toʻplam (1933)
- Zamistʼ avtobiohrafiï („Avtobiografiya oʻrniga“), xotiralar (1934)
- Spohadi uchitel’ki („Oʻqituvchi xotiralari“), xotiralar (1935)
- Vybrani poeziï („Tanlangan sheʼrlar“), sheʼrlar (1941)
- Xrizantemi („Xrizantemalar“), avtobiografik qissa (1961)
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 "Kravchenko, Uliana". Internet Encyclopedia of Ukraine. http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CR%5CKravchenkoUliana.htm.
- ↑ 2,0 2,1 Bohachevsky-Chomiak, Martha. Feminists Despite Themselves: Women in Ukrainian Community Life, 1884-1939, 1988 — 104–05-bet. ISBN 0920862578.
- ↑ 3,0 3,1 Fesnak, Anna „Krawczenko Ulana“. Tekstowa kartoteka osobowa przemyślan.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Patsikovskiy 1969, s. 22-24.
- ↑ Shubert 2012, s. 194.
Adabiyotlar
- Pacykowski, Józef (1969). "Ulana Krawczenko w 22 rocznicę śmierci". Profile 3: 22-24. http://www.pbp.webd.pl/tkop1/krawczenko1.pdf.
- Schubert, Jan. Inspekcja grobów żołnierskich w Przemyślu. Powstanie i działalność w Galicji Środkowej 1915–1918 (pl), Kraków, 2012.