Uippl kasalligi

Uipp kasalligi — ingichka ichak limfa tomirlarini bakteriyalar taʼsirida paydo boʻlgan glikozaminglikan komplekslari bilan yopilib qolishi oqibatida yuzaga keladi. Kasallik yarim tizimli oʻzgarishlar — ekssudativ enteropatiyalar, mal’absorbsiya sindromi, artralgiya, poliserozit va nevrologik belgilar bilan kechadi. U nisbatan kam uchraydi va 1907 — yilda Amerikalik patanatom Uippl tomonidan yoritilganligi sababli uning nomi bilan ataladi. Koʻproq (5-10 marta) 40-50 yoshdagi ayollar kasallanadi. Muallif kasallikning asosi yog ' almashinuvining buzilishi ekanligini aytdi va uni „interstitsial lipodistrofiya“ deb atashni taklif qildi.

Etiologiyasi va patogenezi

Kasallik etiologiyasi aniqlanmagan boʻlsa ham bakteriyalar ahamiyatga ega ekanligi toʻgʻrisida ayrim fikrlar mavjud. Chunki aynan bakteriyalar yoki ular fagositozga uchrashi oqibatida hosil boʻladi. Komplekslar oʻz navbatida ingichka ichak va uning shilliq qavati soʻrgʻichlari limfa yoʻllarini bloklab qoʻyadi va undan soʻng boshqa aʼzolarda reaktiv oʻzgarishlar kuzatiladi. Limfa tugunlaridagi yuqori gidrostatik bosim hamda shilliq pardani oʻtkazish qobiliyatini buzilishi suv va oqsillarini ichak boʻshligʻida ekssudasiya boʻlishiga olib keladi. Limfa tugunlaridagi oʻzgarishlar nafaqat ingichka ichak balki fyrim seroz qobiqlarda (qorin parda, plevra, perikard) boʻgʻimlar, jigar, miokard hatto bosh miyada ham kuzatiladi. Bu kasallik kechishiga tizimli tus beradi.

Alomatlar


Mal’absorbsiya sindromi (70-85% bemorlarda)	Klinik belgilari-surunkali diareya, steatoreya, qorin dam boʻlish va unda ogʻriqlar, tana vaznining kamayib borishi, oqsil, yog' va uglevod almashinuvi buzilishi belgilari, poligipovitaminoz Rentgen tekshirishda — ingichka ichak qovuzloqlarining kengayishi aʼzoni tashqaridan bosishi xisobiga toʻlish defektorlari UTT,KT — mezenterial, parapankreatik, retroperitoneal limfa tugunlarini kattalashishi Ingichka ichak shilliq qavatini morfologik tekshirganda -UIPPL kasalligiga xos oʻzgarishlar
Boʻgʻim simptomlari (60-80% bemorlarda)	Klinik belgilari-qaytalanuvchi artralgiyalar, yirik periferik yoki bel umurtqalararo boʻgʻimlarning oligoartrit va poliartritlari Rentgen tekshirishda — boʻgʻimlarda deformatsiya va destruksiya belgilari boʻlmasligi
Oʻpka simptomlari (30-50% bemorlarda)	Klinik belgilari- quruq yoki shilliqni balgʻam ajralishi bilan keluvchi surunkali yoʻtal, plevrada ogʻriqlar Rentgen tekshirishda — koʻks oraligʻida limfa tugunlarining kattalashishi
Buyrak usti bezi yetishmovchiligida (15-25% bemorlarda)	Klinik belgilari- mushak xolsizligi, teri pigmenttatsiyasi, past qon bosimi, gipoglikemiyaga moyillik Gormonlar miqdorini tekshirishda — kortizolni kamayishi, AKTG koʻrsatkichini oshishi

Davolash

Uippl kasalligining davolash uzoq muddat antibiotiklar buyurishga va koʻp sonli mal’absorbsiya sindromi belgilarini bartaraf etishga qaratilgan.

Odatda penitsillin va tetrasiklin, ampisillin, tetrasiklin 4-6 oy davomida qoʻllanadi. Bir vaqtning oʻzida disbakteriozni oldini olish maqsadida lineks, baktisubtil, xilak-forte va boshqalar buyuriladi

Manbalar

Boyko T. I.. Bolezn Uippla: klinika, diagnostika, lechenie./ „Zdorove Ukraini“ № 21/1 noyabr 2006 g.
Xarchenko N. V.. Tseliakiya, bolezn Uippla — klinicheskie maski./"Zdorove Ukraini" № 139 oktyabr 2005 g.
Pirgioti M., Kiriakidis A. Bolezn Uippla: proisxojdenie, klinicheskaya kartina, lechenie. Annals of Gastroenterology, 2004. Per. s angl. N. D. Firsovoy.
„Detskie bolezni“ pod redaksiey Volodina N. N., Muxinoy Yu. G., 2011 g.