Uchtepa (shaharcha)

Uchtepa
Shaharcha
40°12′18″N 67°54′04″E
Mamlakat	Oʻzbekiston
viloyat	Jizzax viloyati
tuman	Sharof Rashidov tumani
Mahalla	Uchtepa
Aholisi	10 110
Vaqt mintaqasi	UTC+5
Uchtepa

Uchtepa — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanidagi shaharcha (2009-yildan buyon) va tuman maʼmuriy markazi. Viloyat markazi Jizzax shahridan 15 km shimolda joylashgan.

Nomining kelib chiqishi

„Uchtepa“ toponimi hududda qadimda mavjud boʻlgan uchta asosiy tepalik (qoʻrgʻontepa) bilan bogʻliq. Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, qadimiy Jizzax atrofida, xususan, hozirgi Xayrobod va Qaliya mahallalari hududida hamda Oʻrda yoshlar ekologik bogʻi oʻrnida yashash, kuzatish va mudofaa maqsadlarida qurilgan tepaliklar boʻlgan. Ana shu uchta bir xil balandlikdagi tepalikning oxirgisida joylashgan aholi punkti „Uchtepa“ deb nom olgan.

Tarixi va Arxeologiyasi

Uchtepa hududida IX—X asrlarga oid arxeologiya yodgorligi mavjud boʻlib, u davlat muhofazasiga olingan madaniy meros obyekti hisoblanadi (manzili: „Uchtepa“ MFY, Taraqqiyot koʻchasi). Shaharcha 1926-yilda tuman tashkil etilgandan buyon maʼmuriy markaz vazifasini oʻtab kelmoqda.

Aholisi va Infratuzilmasi

2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra aholisi 10 ming kishidan ortiq boʻlgan. Hozir tuman markazi sifatida aholi soni sezilarli darajada oshgan. Shaharchada quyidagi muassasalar faoliyat yuritadi:

Taʼlim: Jizzax ilgʻor kasbiy mahorat texnikumi (sobiq 2-son kasb-hunar maktabi), sport maktabi va bir necha umumtaʼlim maktablari.

Tibbiyot: Markaziy tuman kasalxonasi va tibbiy dispanserlar.

Madaniyat: Madaniyat uyi, muzey, kutubxona va madaniyat va istirohat bogʻi.

Iqtisodiyot: „Agrobank“, „Ipak Yoʻli Bank“ filiallari, non kombinati, avtokorxonalar va qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi kichik sanoat zonalari joylashgan.

Transporti

Uchtepa Jizzax—Sirdaryo yoʻnalishidagi magistral yoʻl yoqasida joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Jizzax (15 km). Shaharchadan viloyat markaziga muntazam avtobus va yoʻnalishli taksilar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar

1. „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori“. Lex.uz Qaraldi: 2026 yil 18-mart.
2. „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-sonli qarori“. lex.uz. Qaraldi: 2026 yil 18-mart.
3. A. A. Zakirov, B. S. Mavlyanov „Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lugʻati“ — Toshkent, „Kamalak-PRESS“ 2025. 341-bet