Ubaydulloh al-Anbariy

Ubaydallloh ibn al-Hasan ibn al-Husayn al-Anbariy (arabcha: عبيد الله بن الحسن بن الحصين العنبري‎‎), oddiygina Ubaydalloh al-Anbariy nomi bilan tanilgan (168 hijriy / 784-5 milodiy vafot etgan) – arab huquqshunosi, shoiri, lugʻatshunosi, nasabshunosi. Abbosiylar xalifaligi davrida hokim boʻlgan. U „kullu mujtahid musib“^[1] nomli mashhur hikmatni ilgari surgani bilan yuksak eʼtiborga sazovor boʻlgan. Bu ibora taxminan „har qanday samimiy va jiddiy talqin qilish harakati maqbul natijaga olib keladi“ degan maʼnoni anglatadi^[2].

Hayoti

Ubaydulloh milodiy 718/9—724/5-yillar oraligʻida Basrada tugʻilgan. Arablarning Tamim qabilasiga mansub basronlik taniqli huquqshunoslar oilasidan boʻlgan^[3]. U milodiy 773-yilda qozi Sevar ibn Abdulloh al-Anbariy oʻrniga abbosiylar xalifasi al-Mansur (hukmronligi 754–775) tomonidan qozi va Basraga hokim etib tayinlangan. Hokim sifatida u oʻz lavozimini mustaqil saqlashga harakat qildi, lekin u oʻz siyosatini yurita olmadi va faqat Bagʻdodga qaram boʻlib qolgandi. Al-Anbariy oʻzini xalq himoyachisi deb bilardi; xalifa bilan bogʻliq ishni koʻrayotganda, xalifa sudga kirganda ham oʻz oʻrnidan turmay oʻtirgan, deyishadi^[4]. Milodiy 783-yilda oʻzidan keyingi xalifa al-Mahdiy (hukmronligi 775-785-yillar) davrida al-Anbariy xalifaning buyrugʻi bilan Basra hokimi lavozimidan ozod etilgan^[3]. Al-Xatib al-Bagʻdodiyning „Tarix Bagʻdod“ asarida yozilishicha, al-Anbariy xalifa al-Mahdiyning bir savdogarga qarshi harbiy qoʻmondon foydasiga hukm chiqarish haqidagi buyrugʻini bajarishni rad etgani uchun lavozimidan chetladilgan^[4].

Manbalar

↑ Cook, M.. Law and Tradition in Classical Islamic Thought: Studies in Honor of Professor Hossein Modarressi (en). Springer, 2013-01-06. ISBN 978-1-137-07895-7.
↑ Jackson, Sherman A.. Islamic Law and the State: The Constitutional Jurisprudence of Shihāb Al-Dīn Al-Qarāfī (en). BRILL, 1996-01-01. ISBN 978-90-04-10458-7.
↑ ^3,0 ^3,1 Tillier, Mathieu (2015-07-01). "al-ʿAnbarī, ʿUbaydallāh b. al-Ḥasan". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. ISSN 1873-9830. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-anbari-ubaydallah-b-al-hasan-COM_27754.
↑ ^4,0 ^4,1 Ess, Josef van. Theology and Society in the Second and Third Centuries of the Hijra. Volume 2: A History of Religious Thought in Early Islam (en). BRILL, 2017-09-15. ISBN 978-90-04-34402-0.

[1] Cook, M.. Law and Tradition in Classical Islamic Thought: Studies in Honor of Professor Hossein Modarressi (en). Springer, 2013-01-06. ISBN 978-1-137-07895-7.

[2] Jackson, Sherman A.. Islamic Law and the State: The Constitutional Jurisprudence of Shihāb Al-Dīn Al-Qarāfī (en). BRILL, 1996-01-01. ISBN 978-90-04-10458-7.

[:0-3] 3,0 ^3,1 Tillier, Mathieu (2015-07-01). "al-ʿAnbarī, ʿUbaydallāh b. al-Ḥasan". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. ISSN 1873-9830. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-anbari-ubaydallah-b-al-hasan-COM_27754.

[:1-4] 4,0 ^4,1 Ess, Josef van. Theology and Society in the Second and Third Centuries of the Hijra. Volume 2: A History of Religious Thought in Early Islam (en). BRILL, 2017-09-15. ISBN 978-90-04-34402-0.

[1]

[2]

[3]

[4]