Kontent qismiga oʻtish

Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi
Fayl:T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı logo.svg
Qisqartma ASHB
Turi Davlat vazirligi
Sanoat Ijtimoiy himoya va oila masalalari
Maqomi Faol
Maqsadi Oila manfaatlarini himoya qilish va ijtimoiy xizmatlar ko'rsatish
Ishga tushgan sanasi 2011-yil 6-iyul
Joylashuvi Anqara, Turkiya
Hududiy xizmati Turkiya bo'ylab (81 viloyat)
Asoschi(lar)i Turkiya hukumati
Vazir Mahinur Özdemir Göktaş
Bosh mahkamasi Anqara shahri
Oʻziga tegishli tashkilotlar Darülaceze, Ijtimoiy yordam jamg'armalari
Til(lar)i Turk tili
Vebsayti aile.gov.tr

Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi (turkcha: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) – Turkiya hukumatining oila ishlari va ijtimoiy xizmatlar uchun mas’ul vazirligi. Hozirda vazirlikka Mahinur Özdemir rahbarlik qilmoqda[1].

Tarixi

2011-yilda vazirlik tashkil etilgunga qadar xotin-qizlar va oila masalalari boʻyicha ishlar Ijtimoiy xizmatlar va bolalarni himoya qilish agentligi yordamida vazirlar mahkamasidagi Davlat vaziri tomonidan amalga oshirilar edi. Yangi tashkil etilgan vazirlikning birinchi rahbari Fatma Şahin boʻldi[2]. 2018-yilda vazirlik Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligi bilan birlashtirilib, Oila, mehnat va ijtimoiy xizmatlar vazirligi tashkil etildi. Biroq, 2021-yilda bu birlashuv bekor qilindi va mehnat masalalari alohida vazirlikka ajratildi.

Tashkiliy tuzilmasi

Markaziy darajada vazirlik zaif qatlamlarga xizmat koʻrsatishga ixtisoslashgan bir nechta Bosh boshqarmalardan iborat. Mahalliy darajada esa vazirlik Turkiyaning barcha 81 viloyatida viloyat boshqarmalari va Ijtimoiy yordam va birdamlik jamgʻarmalari orqali faoliyat yuritadi[3].

Xizmat koʻrsatish bosh boshqarmalari

  • Oila va jamiyat xizmatlari bosh boshqarmasi
  • Bolalar xizmatlari bosh boshqarmasi
  • Nogironlar va keksalar xizmatlari bosh boshqarmasi
  • Ayollar maqomi bosh boshqarmasi
  • Ijtimoiy yordam bosh boshqarmasi
  • Shahidlar va faxriylar yaqinlari bosh boshqarmasi

Loyihalar va dasturlar

Oiladagi zoʻravonlik

Vazirlik tomonidan ishlab chiqilgan „Oilani himoya qilish va xotin-qizlarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish toʻgʻrisida“gi qonun loyihasi 2012-yil 8-martda qabul qilindi[4]. Qonun kuchga kirgach, Izmirda xotinlarining prokuraturaga qilgan murojaatiga asosan 800 nafar erkakka nisbatan uch oydan olti oygacha boʻlgan muddatga yaqinlashmaslik haqida buyruq berildi. Oʻz uyidan haydalgan yoki hayoti xavf ostida boʻlgan 90 nafar ayol ayollar boshpanalariga joylashtirildi[5][6].

Oiladagi zoʻravonlikka oid qonun qabul qilingandan soʻng, vazirlik 2012-yil sentabr oyida xavf tugʻilganda favqulodda vaziyatlarda ayollar foydalanishi uchun „Vahima tugmasi“ deb nomlangan elektron qurilmani ishga tushirdi. Bundan tashqari, politsiyaga favqulodda qoʻngʻiroq qilish uchun bir marta bosish orqali ishlaydigan mobil ilova ishlab chiqildi[7].

Vazirlik maʼlumotlariga koʻra, 2009—2012-yillar oraligʻida oiladagi zoʻravonlik oqibatida jami 695 kishi, jumladan 369 ayol hayotdan koʻz yumgan[8]. Vazirlik 2013-yil yanvar oyida mamlakat boʻylab 6 764 ayol politsiya himoyasiga olinganini xabar qildi. Adana viloyati 1 605 nafar ayol bilan birinchi oʻrinni egalladi[9].

Vazirlik nomus qotilligi va bolalarga nisbatan zoʻravonlik boʻyicha sud jarayonlarida ishtirok etishni davom ettirdi. 2012-yilning uch oyi davomida vazirlik 17 ta shunday ishga aralashdi[10]. Biroq, baʼzi hollarda sud vazirlikning arizasini rad etgan[5].

2014-yil yanvar oyida vazirlik ayollarni oiladagi zoʻravonlik haqida xabardor qilish, sherik bilan munosabatlardagi shafqatsiz xatti-harakatlar modellarini sanab oʻtish uchun maxsus qoʻllanma tayyorladi va tarqatdi[11].

Nogironlar va keksalar parvarishi

Vazirlik 2012-yilda rivojlanishida nuqsoni boʻlgan insonlar va Altsgeymer kasalligi bilan ogʻrigan bemorlarni parvarish qilish boʻyicha maxsus markazlar tashkil etish loyihasini boshladi[12].

Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi

Vazirlik Milliy taʼlim vazirligi bilan birgalikda „Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi“ dasturini yoʻlga qoʻydi. Bir yil davomida unda 28 viloyatdan 780 nafar ayol ishtirok etdi. Eng ommabop yoʻnalish „Bolalar parvarishi va texnologiyasi“ boʻldi[13].

Vazirlar roʻyxati

Ismi Partiyasi Lavozim muddati Hukumat
Davlat vaziri (Ayollar va oila ishlari uchun mas’ul)
Güler İleri SHP 1991-yil 20-noyabr 1992-yil 22-fevral Demirel VII
Türkân Akyol 1993-yil 25-iyun 1994-yil 27-iyun Çiller I
Işılay Saygın DYP 1995-yil 5-oktyabr 1999-yil 11-yanvar Çiller II & III
Nimet Baş AKP 2005-yil 2-iyun 2009-yil 2-may Erdoğan I & II
Selma Aliye Kavaf 2009-yil 2-may 2011-yil 6-iyul Erdoğan II
Oila va ijtimoiy siyosat vaziri
Fatma Şahin AKP 2011-yil 6-iyul 2013-yil 25-dekabr Erdoğan III
Ayşenur İslam 2013-yil 25-dekabr 2015-yil 28-avgust Davutoğlu I
Ayşen Gürcan Mustaqil 2015-yil 28-avgust 2015-yil 17-noyabr Davutoğlu II
Fatma Betül Sayan Kaya AKP 2016-yil 24-may 2018-yil 10-iyul Yıldırım
Oila va ijtimoiy xizmatlar vaziri
Derya Yanık AKP 2021-yil 21-aprel 2023-yil 3-iyun Erdoğan IV
Mahinur Özdemir 2023-yil 3-iyundan hozirgacha Erdoğan V

Manbalar

  1. ↑ „Yeni Kabine listesi açıklandı, bakanlar belli oldu! İşte yeni Bakanlar Kurulu isim listesi“ (Turkish). Habertürk (2023-yil 4-iyun). 2023-yil 4-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 4-iyun.
  2. ↑ „'Fatma Bacı' kabinenin tek kadın bakanı oldu“ (tr) (2011-yil 6-iyul). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  3. ↑ „Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı / Teşkilat Şeması“.
  4. ↑ „Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun“ (tr) (2012-yil 20-mart). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Bakanlığın müdahilik talebine ret“ (tr) (2012-yil 15-fevral). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  6. ↑ İnmez, Mehmet.. „Bilanço ağır!“ (tr) (2012-yil 15-may). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  7. ↑ Yazdıç, Esra.. „Polisten kadınlara özel uygulama!“ (tr) (2012-yil 11-sentyabr). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  8. ↑ „369 kadın hayatını kaybetti“ (tr) (2012-yil 4-dekabr). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  9. ↑ „6764 kadına polis koruması verildi“ (tr) (2013-yil 12-yanvar). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  10. ↑ „Bakanlık kadın davalarına müdahil oluyor“ (tr) (2012-yil 30-iyul). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  11. ↑ Serim, Esra.. „Aile Bakanlığı'ndan şiddet kılavuzu“ (tr) (2014-yil 21-yanvar). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  12. ↑ „Alzheimerlılar özel ellerde“ (tr) (2012-yil 10-sentyabr). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.
  13. ↑ Serim, Esra.. „Aile Bakanlığı'ndan eğitim desteği“ (tr) (2014-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2014-yil 31-yanvar.

Havolalar

Rasmiy saytlar

Aloqador tashkilotlar

Xalqaro hisobotlar