Toxir Oripov

Toxir Oripov
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi	7-sentyabr 1945-yil; Toshkent
Mukofotlari

Oripov Tohir Fotihovich (1945.7.9, Toshkent) – biofizika va ekologiya sohasidagi olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1995), Biologiya fanlari doktori (1988), professor (1990). Toshkent davlat universitetini tugatgan (1970). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Bioorganik kimyo institutida laboratoriya mudiri (1975-yildan), Oʻzbekiston Oliy attestatsiya komissiyasi bosh ilmiy kotibi (1992—93), rais muovini (1993—94), raisi (1995 – 97), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida yetakchi konsultant (1994-95). Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi (1997), 1997-yildan 2005-yilgacha Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, 2005—2006-yillarda prezidenti. Hozir Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Bioorganik kimyo instituti laboratoriya mudiri. Asosiy ilmiy ishlari oqsil moddalarning biomembranalar bilan taʼsirlanish biospektroskopiyasiga oid. O. rahbarligida sitotoksinlarning biologik membranalar modeli bilan taʼsirlanish mexanizmi, sitotoksin molekulalarning shakli, oʻlchami, ularning fosfolipidli membranalarda joylashishi, lipid va suv fazalarida taqsimlanish qonuniyatlari, gossipol va gossipol modifikatsiyalarining strukturasi aniqlangan. Tioninni ajratib olish texnologiyasi va uning taʼsiri muammolari tadqiq qilingan^[1].

Mukofotlari

2024-yilda Doʻstlik ordeni berilgan^[2]. 2025-yilning 5-sentyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga muvofiq, „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi“ faxriy unvoni bilan mukofotlangan^[3].

Manbalar

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

Olim haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin.

[1] OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

[2] „Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг ўттиз уч йиллиги муносабати билан фан, таълим, соғлиқни сақлаш, адабиёт, маданият, санъат соҳалари ва оммавий ахборот воситалари ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида“.

[3] „Арипов Тахир Фатиховичга «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» фахрий унвонини бериш тўғрисида“. President.uz. Qaraldi: 6-sentabr 2025-yil.

[1]

[2]

[3]