Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Tomir

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
, dagi Programmer (munozara | hissa) versiyasi
(farq) ←Avvalgi koʻrinishi | Hozirgi koʻrinishi (farq) | Yangiroq koʻrinishi→

Tomir — odam va hayvonlarda qon (qon tomiri) va limfa (limfa tomiri) harakatlanadigan kovak naycha (qarang Arteriyalar, Venalar, Limfa sistemasi). Oʻsimliklarda — ksilemaning uzun kovak naycha shaklidagi oʻtkazuvchi elementi.

Yurak va tomirlar birgalikda odam qonning toʻxtovsiz harakatlanishini taʼminlaydi. Qon tomirlari inson organizmining barcha qismlariga tarqalgan. Ular arteriya, vena va kapillyarlarga ajratiladi.[1]

Odam tanasida qon juda koʻp yirik va mayda qon tomirlari boʻylab harakatlanadi. Yurakdan boshlanuvchi qon tomirlari, ularda qanday qon boʻlishidan qat’i nazar, arteriya qon tomiri, yurakka quyiluvchi qon tomirlari esa vena qon tomiri deyiladi. Bu qon tomirlar ikkita yopiq, yaʼni katta va kichik qon aylanish doirasini hosil qiladi. Bu qon aylanish doiralarining ikkalasi ham yurakdan boshlanadi va yurakda tugaydi.

Katta qon aylanish doirasi yurakning chap qorinchasidan aorta deb ataluvchi katta arteriya qon tomiridan boshlanib, yirik, oʻrta va mayda arteriya tomirlari orqali tananing barcha toʻqima va organlarini arteriya qoni sifatida kislorod va oziq moddalar bilan taʼminlab, vena qoniga aylanadi hamda yuqorigi va pastki kovak venalar orqali oʻng boʻlmachaga quyiladi.

Kichik qon aylanish doirasi yurakning oʻng qorinchasidan — oʻpka arteriyasi deb ataluvchi katta qon tomiridan boshlanib, u oʻng va chap oʻpka arteriyalari, kapillarlarga boʻlinadi. Bu qon oʻzidagi karbonat angidridni oʻpka alveolalariga oʻtkazib, ulardan kislorodni qabul qilib, arteriya qoniga aylanadi va 4 ta oʻpka venalari orqali yurakning chap boʻlmasiga quyiladi.




  1. ↑ Odam va uning salomatligi 8-sinf, 2014-yil nashr.