Togʻsevar Lestiforus
| Togʻsevar Lestiforus | |
|---|---|
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Boʻgʻimoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Oila: | Crabronidae |
| Urugʻ: | Lestiphorus |
| Turlari: | Togʻsevar Lestiforus |
| Xalqaro ilmiy nomi | |
| Lestiphorus oreophilus (Kuznetzov-Ugamskij, 1927) | |
Togʻsevar Lestiforus[1] (lat. Lestiphorus oreophilus) — yerkovlov (Crabronidae)ning kamdan-kam uchraydigan Lestiphorus (yoki Gorytes) turi. Qozogʻiston[1][2] va Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Tavsif
Arilarning uzunligi 7 dan 10 mm gacha. Qorinning ikkinchi segmenti choʻzilgan birinchi segmentdan chuqur bosim kuchi bilan ajratiladi. Qorinning asosi (birinchi, ikkinchi, ba’zan uchinchi tergitlar) qizil tus oladi. Ular lichinkalari uchun oziq-ovqat sifatida mayda saratonlarni (Auchenorrhyncha) oʻzlarining yer osti uyalariga tishlab, falaj qilib, sudrab olib boradi. Bu tur birinchi marta 1927-yilda rus entomologi N.N.Kuznesov-Ugamskiy tomonidan Oʻzbekiston materiallari asosida ifodalangan[3][4].
Hayot tarzi
Yiliga bir marta nasl beradi. Ilk uchishi va tuxum qoʻyishi – iyun-avgustda, turli oʻsimliklarning gullarida, asosan sutlamadoshlarda (Euphorbiaceae) va soyabonguldoshlarda (Apiaceae) oziqlanadi. Urgʻochilari saratonlarni (Cicadinea) ovlaydi, ularni falajlab, yerda kovlangan iniga joylashtiradi, soʻng biriga tuxumini qoʻyadi.
Yashash joylari
Past va oʻrtacha balandlikdagi togʻlarning dasht va oʻtloqli quruq hududlari.
Tarqalishi
Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Markaziy Osiyo[1][3][5]. Gʻarbiy Tyan-Shan, Gʻarbiy Pomir-Oloy togʻlari.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Казенас, В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный / В. Л. Казенас // Красная книга Казахской ССР. — Изд. второе, переработанное и дополненное. Т. 1. — Животные. — Алма-Ата: Гылым, 1991. — С. 418—425.
- ↑ Казенас В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный. / В. Л. Казенас // Красная книга Казахстана. — Т. I. — Животные. — Часть 2. — Беспозвоночные. — Алматы: Онер, 2006. —С. 152—153. 4-е издание.
- ↑ 3,0 3,1 Казенас В. Л. Роющие осы (Hymenoptera, Sphecidae) Казахстана. (Подсем. Ampulicinae, Sphecinae). Выпуск 1. (Фауна Кахахстана. Том 9. Перпончатокрылые). Алматы, 1998. 377с.
- ↑ Пулавский В. В. Prionyx. С.183-184. В кн.:Определитель насекомых европейской части СССР, Sphecidae // Л., Наука, 1978. — Т. 3, стр. 120—192.
- ↑ С.128-134 в кн.: Bohart, R.M. & Menke, A. S. 1976. Sphecid Wasps of the World: a Generic Revision. University of California Press, Berkeley, California.
Adabiyotlar
- Pulavskiy V. DA. Prionyx. 183-184-betlar. Kitobda: SSSRning Yevropa qismidagi hasharotlar kaliti, Sphecidae // L., Nauka, 1978-yil. - 3-jild, 120-192-betlar.
- VSL Pate. LESTIPHORUS JINSI (HYMENOPTERA: SPHECIDAE: GORYTINI) NINING SHIMOLI AMERIKA TURLARI. Kanadalik entomolog. 77-jild. 11-son. 1945-yil noyabr, 210-213-betlar.
Havolalar
- Lestiforus eol.org saytida(ingl.) )
- Prionyx biolib.cz saytida(ingl.) )
- Kaliforniya Fanlar Akademiyasida Prionyx turlarining izohli katalogi.