Toba

Toba — mil. IV asr oxiriga qadar hozirgi Ichki Mongoliya (XXR) hududida yashagan koʻchmanchi qabila. III asr oʻrtalarigacha Syanbi qabila ittifoqiga kirgan. Kabila oqsoqoli Livey hukmronligi davrida (220—277) faol siyosiy rol oʻynay boshlagan. Xitoy bilan mustaxkam aloqalar oʻrnatgan. IV asr boshida Xitoydagi Gʻarbiy Szin imperiyasi bilan birgalikda T.lar hunnularning Shimoliy Xan davlati bilan kurash olib borishgan. Buning evaziga Xitoy imperatori 310-yil T.larga Dayszyun viloyatini, 315-yil esa, Chanshan viloyatini (hozirgi Xebey viloyati) inʼom etgan. T.lar Szin imperiyasi bilan harbiy ittifoqda boʻlsalarda undan mustaqil edilar. 2—III asrlarda T.larda urugʻchilik munosabatlari saqlanib qolgan, III asr oxiri —IV asr boshlaridan merosiy hokimiyat vujudga kelgan. IV asr oxirida T.lar oʻzlarining Toba Vey (Shim. Vey) davlatini barpo etishgan. IV asr oxiridan T.lar oʻtroq hayot tarziga oʻtishgan, xonaki chorvachilik bilan bir qatorda dehqonchilik bilan ham shugʻullangan. Keyinchalik boshqa xalklar bilan aralashib ketgan va VII asrdan boshlab T.lar nomi tarix saxifalarida uchramaydi.