Kontent qismiga oʻtish

Toʻqboy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Toʻqboy — Qashqadaryo viloyati, Qamashi tumanidagi qishloq va qabriston; Yakkabogʻ tumanidagi qishloq. „Toʻqboy“ qadimiy turkiy etnonim boʻlib, saroylar tarkibidagi urugʻ nomidan kelib chiqqan. Mangʻitlar orasida ham toʻqboy/toʻqvoy nomli urugʻ mavjud boʻlgan.

Qadimgi turkiy qabila tarkibidagi „tuxsi/tugʻchi/tukchi“ nomlari bilan fonetik jihatdan yaqin. Tokchi urugʻi ham aslida Qashqa–Surxon qoʻngʻirotlarining toʻqsaroy tarmogʻi boʻlgan. Tukmangʻit, tuksaroy singari urugʻ nomlarida uchraydigan „tuk/toʻq/toq/tuq“ unsuri shu qatlamga mansub.

Etnonim tarkibidagi „boy“ unsuri urugʻ nomlaridagi „-chi“ (masalan, kiyikchi, uychi) va „-li“ (bolgʻali, sirgʻali) qoʻshimchalari bilan maʼnodosh boʻlishi mumkinligi aytiladi. Urugʻ nomi qishloq aholisi tarkibi asosida joy nomiga aylangan.

Manbalar