The Robots of Dawn
|
Fayl:The-robots-of-dawn-doubleday-cover.jpg Birinchi nashr muqovasi (qattiq muqovali) | |
| Asl nomi | The Robots of Dawn |
|---|---|
| Muallif(lar) | Isaac Asimov |
| Muqova artist(lar)i | Kiyoshi Kanai |
| Mamlakat | Amerika Qoʻshma Shtatlari |
| Til | inglizcha |
| Qismlar | Robot turkumi |
| Janr(lar)i | Ilmiy fantastika |
| Nashr etilgan sanasi | 1983 |
| Nashriyot | Doubleday |
| Sahifalar soni | 419 |
| ISBN | 0-385-18400-X |
| OCLC | 9555371 |
| Avvalgisi | The Naked Sun, Mirror Image |
| Keyingisi | Robots and Empire |
| Dewey oʻnlik tasnifi: 813/.54 19; Kongress kutubxonasi tasnifi: PS3551.S5 R6 1983 | |
The Robots of Dawn — amerikalik yozuvchi Isaac Asimov qalamiga mansub detektiv yoʻnalishidagi ilmiy-fantastik roman. Birinchi marta 1983-yilda nashr etilgan. Bu Asimovning „Robot“ turkumidagi uchinchi asari[1].
Syujeti
Yerlik detektiv Elijah Baley oʻz oʻgʻli va boshqalar bilan birgalikda jamiyatda chuqur ildiz otgan agorafobiyani yengish boʻyicha mashgʻulotlar oʻtayotganida, unga koinotchining kosmik dunyosi hisoblangan Aurora sayyorasi bir jinoyatni tergov qilish uchun uni chaqirganini aytishadi. Jinoyat shundan iborat ediki: R. Daneel Olivawga tamomila oʻxshash inson shaklidagi robot R. Jander Panellning miyasi blokirovkaga uchrab, uning aqliy faoliyatiga putur yetkan edi. Robotni ixtiro qilgan Han Fastolfe bu ishni qilishga yetarli koʻnikmaga ega yagona inson ekanini tan oladi, ammo uni oʻzi qilganini inkor etadi. Fastolfe, shuningdek, Auroradagi Yer tarafdori boʻlgan nufuzli siyosiy fraksiya aʼzosi edi; shu sababli ham, uning oqlanishi siyosiy jihatdan manfaatli edi. Auroraga yoʻl olgan Baleyga yana R. Daneel Olivaw hamrohlik qiladi va u birmuncha eskiroq rusumdagi robot R. Giskard Reventlov bilan tanishadi.
Aurorada u R. Janderning oxirgi egasi Gladia Delmarre bilan suhbatlashadi va Gladia robot bilan jinsiy munosabatda boʻlganini, hattoki uni hissiy jihatdan eri deb hisoblaganini bilib oladi. Keyinroq Baley Fastolfening begonalashib ketgan qizi Vasilia (taxallusi „Vasilia Aliena“) bilan suhbatlashadi. Vasilianing taʼkidlashicha, otasi psixotarixni rivojlantirish yoʻlida har qanday ishdan, hatto Janderning miyasini ishdan chiqarish va Gladiani qalbiga jarohat yetkazishdan ham qaytmaydi. Shundan soʻng Baley Santirix Gremionis ismli auroralik bilan suhbatlashadi. Bu odam rad etilganiga qaramay, Gladia va Vasiliaga qayta-qayta ishva qilib, Auroradagi odob-axloq taqiqini buzgan edi. Gremionis bu jinoyatga aloqasi yoʻqligini aytib, tuhmat qilgani uchun Baleyning ustidan Aurora hukumati rahbariga shikoyat yozganini bildiradi. Biroq soʻroq jarayonida Gremionisning oʻzi ham kutilmagan haqiqatni anglaydi: uning Gladiaga koʻngil qoʻyishini aslida Vasilia sahnalashtirgan edi.
Soʻngra Baley Fastolfening asosiy siyosiy raqibi va Robototexnika instituti rahbari Kelden Amadiro bilan suhbatlashadi. Amadiro institutning siyosiy maqsadlarini tushuntiradi: ular hozirda faqat Fastolfe yasay oladigan inson shaklidagi robotlar yordamida Galaktikani faqat Auroraning oʻzi egallashini xohlashadi. Amadiro bilan suhbatlashib, qaytayotganda Baleyning uchar mashinasi toʻxtashga majbur boʻladi. Chunki mashinaning havo kompressori qasddan ishdan chiqarilgan edi. Amadirodan shubhalangan Baley Daneel va Giskardga qochishni buyuradi. Bir nechta robotlar mashinaga yetib olib, Baleyni soʻroq qilganda, Baley ularga Daneelni Robototexnika institutiga qaytarib yuborganini aytadi va ular ketishadi. Baley mashinadan tashqariga, momaqaldiroqli boʻronga qochadi, u yerda agorafobiyasi tufayli hushini yoʻqotadi. Uni Gladia va Giskard topib, Gladianing uyiga olib borishadi. Rais, Fastolfe va Amadiro ishtirokida oʻtgan uchrashuvda Baley Amadironi mashinani qasddan ishdan chiqarganlikda ayblaydi. Baleyning taʼkidlashicha, Amadiro uni institutda ojiz ahvolda ushlab turish orqali Daneelni ham u yerda nazoratsiz olib qolishga bahona topmoqchi boʻlgan. Baley taʼkidlaganidek, Fastolfening hamkorligisiz inson shaklidagi robotlar haqida bilim olishning yagona yoʻli — Daneelni sinchiklab soʻroq qilish orqali teskari muhandislik qoʻllash boʻlgan, bu esa Amadiroga uning ishlash tafsilotlarini oʻrganish imkonini berardi.
Manbalar
- ↑ „The Robots of Dawn“. Asimov Wiki. Fandom. Qaraldi: 2026-yil 26-mart.
Adabiyotlar
- Michael Ottenbruch. Lesezeichen: "Der Aufbruch zu den Sternen" von Isaac Asimov(olm.) // Corona Magazine. — 2005. — H. 151 vom 5. Oktober 2005. Архивировано 9 yanvar 2016 года.