The Man in the Brown Suit
| Muallif(lar) | Agatha Christie |
|---|---|
| Muqova artist(lar)i | Noma’lum |
| Mamlakat | Birlashgan Qirollik |
| Til | inglizcha |
| Janr(lar)i | Detektiv |
| Nashr etilgan sanasi | 1924-yil 22-avgust |
| Nashriyot | Bodley Head |
| Sahifalar soni | 312 (birinchi nashr, qattiq muqova) |
| Keyingisi | The Road of Dreams |
The Man in the Brown Suit (tarjimasi „Jigarrang kostyumdagi odam“) – britaniyalik yozuvchi Agatha Christiening detektiv romanlaridan biri boʻlib, ilk bor 1924-yil 22-avgustda Buyuk Britaniyada The Bodley Head nashriyoti tomonidan va oʻsha yilning oxirida AQShda Dodd, Mead and Company tomonidan chop etilgan[1][2]. Ushbu romanda polkovnik Race obrazi ilk bor paydo boʻladi.
Asarda Anne Beddingfeld mustaqil, sarguzashtga tashna ayol sifatida tasvirlanadi. Uning hayoti oʻzgacha tus oladi. U metro bekatida bir erkakning oʻlimiga guvoh boʻladi va yaqin joyda tushib qolgan bir parcha qogʻozni topib oladi. Ushbu qogʻozdagi xabar uni Janubiy Afrikaga eltadi, u yerda Anne koʻrgan voqea ortidagi jumboq boʻlaklarini birin-ketin yigʻib boradi. Ertasi kuni Angliyada yana bir qotillik sodir boʻladi va jinoyatchi Keyptaunga ketayotgan kemada Anneni oʻldirishga urinadi.
Asarning dastlabki boblari Londonda, keyingi qismi esa Keyptaun, Bulavayo va Zambezi daryosidagi toʻqima orolda rivojlanadi. Syujet markazida faoliyatini tugatmoqchi boʻlgan va sobiq sheriklarini yoʻq qilayotgan igʻvogar agent turadi.
Roman chop etilgan paytda ham salbiy, ham ijobiy baholar boʻlgan. Baʼzi oʻquvchilar yangi Hercule Poirot haqidagi asarni kutgan boʻlsa[3], boshqalar qotilning kimligini bilish uchun oxirigacha oʻqishni xohlashini aytgan[4]. Keyinroq bir taqrizchi romanning boshi yoqqanini, biroq yakuni kuchsizroq boʻlib qolganini, syujetning maʼlum nuqtadan keyin haddan tashqari trillerga oʻxshab ketganini taʼkidlagan[5].
Syujeti
Parijlik raqqosa Nadina va graf Sergey Pavlovich sirli va xavfli shaxs – „polkovnik“ degan xalqaro jinoyatchiga xizmat qilishadi. Endi esa Nadina oʻsha polkovnikni oʻgʻirlangan olmoslar yordamida shantaj qilmoqchi. Bu olmoslar polkovnik ilgari qilgan jinoyatini fosh qilishi mumkin.
Anne Beddingfeld Hyde Park Corner metro bekatida bir erkak hayratda qolib, tasodifan tokli relsga yiqilganiga guvoh boʻladi. Oʻlikni koʻrgan shifokor tushirib yuborgan bir parcha qogʻozni Anne topib oladi. Xatda „17·122 Kilmorden qal’asi“ va koʻchmas mulk agentining Marloudagi Tegirmon uyini koʻrish haqidagi buyrugʻi yozilgan edi. Ertasi kuni oʻsha uyda bir ayolning jasadi topiladi. Jigarrang kostyum kiygan yigit gumonlanuvchi deb topiladi, chunki u oʻlik ayol topilishidan sal oldin uyga kirgan edi.
Anne relsga yiqilib oʻlgan murdani tekshirish shubhali ekanini tushunadi va Tegirmon uyiga tashrif buyuradi. U yerda kino plyonka solingan idishni topadi. Anne „Kilmorden qal’asi“ kemaning nomi ekanini bilib oladi va unda sayohat qilishga joy band qiladi. Kema sahnida Anne Suzanne Blair, polkovnik Race, ruhoniy Edward Chichester va Ser Eustace Pedler hamda uning kotiblari Guy Pagett va Harry Rayburn bilan tanishadi.
Polkovnik Race bir necha yil oldin Janubiy Afrikalik oltin magnati John Eardsleyning oʻgʻli va uning doʻsti Harry Lucasga tegishli boʻlgan olmos toshlarning oʻgʻirlanishi haqida soʻzlab beradi. Doʻstlar Birinchi jahon urushida jang qilishgan, John halok boʻlgan va otasining ulkan boyligi uning eng yaqin qarindoshi boʻlgan Racening oʻziga oʻtgan. Lucas esa „jangda bedarak yoʻqolgan“ deb eʼlon qilingan.
Anne Suzanne bilan birga metro bekatida topgan qogʻoz parchasini koʻrib chiqadi. Ular bu raqam 71-kayutaga, yaʼni Suzannening kayutasiga ishora qilishi mumkinligini tushunishadi. Bu kayuta avval bir ayol tomonidan band qilingan boʻlsa-da, u kemaga chiqmagan edi. Anne Tegirmon uyida topilgan kino plyonka idishchasini eslaydi va 22-kuni tonggi soatlarda Suzanne kayutasiga tashlab ketilgan idish ichida kesilmagan olmoslar borligini tushunadi. Ular Harry Rayburnning oʻsha jigarrang kostyum kiygan odam boʻlishi mumkinligini taxmin qilishadi.
Moslashtirishlar
Televideniye
AQSHda
The Man in the Brown Suit nomli film 1989-yil 4-yanvarda AQShda efirga uzatildi. Film Alan Shayne Productions tomonidan Warner Brothers Television bilan hamkorlikda ekranlashtirilgan edi[6].
Moslashtiruvchi: Carla Jean Wagner
Rejissyor: Alan Grint
Rollarda:
- Stephanie Zimbalist – Anne Beddingfeld
- Rue McClanahan – Suzy Blair
- Tony Randall – Rev Edward Chichester
- Edward Woodward – Sir Eustace Pedler
- Ken Howard – Gordon Race
- Nickolas Grace – Guy Underhill
- Simon Dutton – Harry Lucas
- María Casal – Anita
- Federico Luciano – Leo Carton
- Rose McVeigh – Valerie
Manbalar
- ↑ Curran, John. Agatha Christie's Secret Notebooks. HarperCollins, 2009 — 260-bet. ISBN 978-0-00-731056-2.
- ↑ Marcum, JS „American Tribute to Agatha Christie: The Classic Years 1920s“. Insight BB (2007-yil may). 2020-yil 17-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 7-sentyabr.
- ↑ Review (1924-yil 7-sentyabr), s. 5.
- ↑ Review (1924-yil 25-sentyabr), s. 598.
- ↑ Barnard, Robert. A Talent to Deceive – an appreciation of Agatha Christie, Revised, Fontana Books, 1990 — 196-bet. ISBN 0-00-637474-3.
- ↑ Terry, Clifford. „Agatha Christie's 'Brown Suit' Looks A Bit Faded“ (1989-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 7-sentyabr.
