Kontent qismiga oʻtish

Ternate sultoni masjidi

Koordinatalari: 0°47′54″N 127°23′07″E / 0.798466°N 127.385331°E / 0.798466; 127.385331
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Ternate sultoni masjidi
Mamlakat  Indoneziya
Hudud Ternate sultonligi
Shahar Ternate
Koordinatalar 0°47′54″N 127°23′07″E / 0.798466°N 127.385331°E / 0.798466; 127.385331
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Yava masjid meʼmorchiligi
Asosiy sana:
1606-yil[1]
Qurilish materiallari tosh, sement, koshin ishlari, po‘lat va temir, gofrlangan po‘lat tom qoplamasi[2]
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Ternate sultoni masjidi (indonezcha Masjid Sultan Ternate), shuningdek Ternatening eski masjidi nomi bilan ham tanilgan, Indoneziyaning Ternate shahridagi qadimiy masjiddir. U shahardagi eng katta masjid hamda Ternate sultonligining qirollik masjididir.

Joylashuvi

Ternate sultoni masjidi Ternate vulqonli orolining sharqiy tomonida joylashgan, aniqrogʻi, Ternate shahrining Ternate Utara kichik tumanidagi Soa Sio maʼmuriy qishlogʻida. Masjid manzarasida Gamalama togʻi fon boʻlib turadi[1].

Masjid

Masjid Indoneziyaga xos mahalliy masjid meʼmorchiligining tipik uslubiga amal qiladi, bu uslub oʻxshash tarzda Yavaning anʼanaviy masjid meʼmorchiligi taʼsirida shakllangan. Masjid binosi asosiy namozxona va old ayvon zalidan (serambi) iborat. Ayvon shaklidagi old zal – serambi – asosiy namozxon hududiga kirishni taʼminlaydi. Tahorat hududi serambining shimoliy va janubiy tomonlarida joylashtirilgan. Serambi asosiy namozxonaga qisman tutashtirilgan, konstruktiv jihatdan uning ikki qavatli tomi asosiy namozxona tomi bilan ulanmagan – bu Yava masjid meʼmorchiligiga xos odatiy yechimdir[1].

Asosiy namozxona Indoneziyadagi masjid meʼmorchiligi uslubiga mos keladi. Unda besh qavatli gofra poʻlat tom (aslida somon qoplama materialdan) mavjud. Bu tom toʻrtta asosiy ustun (saka guru) va qoʻshimcha oʻn ikki tayanch ustun bilan koʻtarib turiladi. Eng yuqori tom qavati qolgan tom qavatlariga nisbatan ancha tik, toʻrtta lyuk koʻndalang shamollatishni taʼminlaydi. Tomning eng yuqori qismi ustun bilan bezatilgan boʻlib, u arab harfi alifni anglatadi. Alif esa Allohni ramziy ifodalaydi. Masjid kvadrat reja asosida qurilgan va taxminan sharq–gʻarb yoʻnalishi boʻylab moslangan. Mehrobda bezakli minbar joylashtirilgan[1][2].

Masjid majmuasi devor bilan oʻralgan. Majmuaning gʻarbiy qismida kirish joyi boʻlib, u darvoza binosini hosil qiladi. Ushbu darvozaning tepasida namozga chaqirish uchun tom yopilgan 3 x 4,2 metrli maydoncha mavjud (minora vazifasini bajaradi). Darvoza tepasiga balandligi 8 metr boʻlgan ikki qavatli tom oʻrnatilgan[2].

Tarixi

Tasvir yaratishda xatolik:
XX asr boshlarida asl somon tomli masjid.

Ternate sultoni masjidining barpo etilgan vaqti borasida turli fikrlar mavjud. Hozirgi masjid binosi ehtimol XVII asr boshlarida, taxminan 1606-yilda[1], toʻqqizinchi sulton Hamza tomonidan qurilgan boʻlishi mumkin[2]. Balki, hozirgi masjid binosi XVI asrga oid avvalgi masjid oʻrnida qurilgan boʻlishi ham mumkin, chunki Ternate sultonligi XVI asr davomida qudratli boʻlgani maʼlum.

Masjid bir necha bor qayta taʼmirlangan, jumladan, tomning asl sago bargidan qilingan yopma materiali gofra poʻlatga almashtirilgan, shuningdek, panjaraning bir qismi va boshqa qoʻshimcha inshootlar buzib tashlangan.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Muna Zakiah 2014.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 I.G.N. Anom & Tjepi Kusman 1991, s. 134.

Havolalar

Vikiomborda „Ternate sultoni masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.