Temuriy Qur’on qoʻlyozmasi
| Temuriylar davrida yozilgan Qur'on qo'lyozmasi | |
|---|---|
 Binafsha qogʻozdan iborat qoʻlyozma varaqlari, oʻng tomonda daraxt tasviri berilgan. | |
| Boshqa nomi | Oq Qoʻyunli Qur’on |
| Sanasi | 15-milodiy asr |
| Kelib chiqish joyi | Eron |
| Til(lar)i | Arab |
| Xattot(lar) | nomaʼlum |
| Material | qogʻoz |
| Oʻlcham | 22.6 x 15.5sm; 534 varaq |
| Format | Vertikal |
| Yozuvi | |
Temuriy Qur’on qoʻlyozmasi, shuningdek, Oq Qoʻyunli Qur’on qoʻlyozmasi, 15-asrda Min sulolasida ishlab chiqarilgan qogʻozga yozilgan temuriylar Qur’on qoʻlyozmasi[1]. 2020-yil 25-iyun kuni Christieʼs kimoshdi savdosida 7 016 250 funt sterlingga sotilgan. Ushbu narx kitobning taxminiy qiymatidan oʻn ikki baravar oshib ketib[2], oʻsha paytda sotilgan eng qimmat Qur’on qoʻlyozmasi boʻldi[3].
Tavsifi
Qoʻlyozma 22,6 x 15,5 sm oʻlchamdagi 534 ta varaqdan iborat boʻlib, asosan, Xitoyning Min shahrida ishlab chiqarilgan oltin rangli qogʻozlarga tushurilgan. Oq qoʻrgʻoshin bilan qoplangan qogʻoz – yumshoq va ipak kabi tuzilishga ega deb taʼriflanadi. U turli xil pushti, binafsha, qaymoq rang, toʻq sariq, koʻk va feruza rangda boʻlib, ba’zi sahifalarda manzaralar, o‘simliklar va qushlar tasvirlangan[4]. Nasx yozuvi bilan yozilgan boʻlib, sura nomi va juzlar sulus yozuvida ifodalangan[4].
Munozara
Qoʻlyozmaning sotilishi bir nechta olimlar tomonidan qoralandi, ular buni uning tarixiy, madaniy va maʼnaviy qadriyatini yemiradi, deb baholadilar[5]. Tanqidchilar, shuningdek, uning kelib chiqishi yuzasidan savollar koʻtardilar, chunki Christieʼs tomonidan 1980-yillargacha boʻlgan tafsilotlarning yashirilishi talon-taroj va noqonuniy savdo holatlarini yashirishi mumkinligini aytishdi[6].
Koʻrgazma
Manbalar
- ↑ „A TIMURID OR AQQUYUNLU QUR'AN ON CHINESE PAPER, IRAN, 15TH CENTURY“. www.christies.com. 2020-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.
- ↑ „Rare Timurid-era Quran sells for over $8m at UK auction“ (en-GB). Middle East Monitor (2020-yil 30-iyun). Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.
- ↑ Mulder. „The mystery of the Timurid Qur’an“ (en-US). Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.
- ↑ 4,0 4,1 „A TIMURID OR AQQUYUNLU QUR'AN ON CHINESE PAPER, IRAN, 15TH CENTURY“. www.christies.com. 2020-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.
- ↑ Sharp. „The Sale of a Rare, Gold-painted Qur’an at Christie's Raises Questions of Provenance“ (en-US). Hyperallergic (2020-yil 5-avgust). Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.
- ↑ Mulder. „The mystery of the Timurid Qur’an“ (en-US). Qaraldi: 2020-yil 14-avgust.