Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Telangana: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)
Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Telangana[a] — Hindiston janubidagi Dekan yassitog‘ligida joylashgan shtat bo‘lib, shimolda Maxarashtra va Chxattisgarx, janubda esa Andxra-Pradesh va Karnataka bilan chegaradosh. U Hindistonda kattaligi bo‘yicha o‘n birinchi, aholi soni bo‘yicha esa o‘n ikkinchi o‘rindagi shtat hisoblanadi[1][2]. Rigvedaning “Aytareya-braxmana” qismiga ko‘ra, hozirgi Telangana hududida kamida miloddan avvalgi VIII va IX asrlardan buyon tegishlicha ashmakalar va andxralar istiqomat qilib kelgan. Keyinchalik butun Dekan yassitog‘ligi ustidan hukmronlik qilgan Satavaxana sulolasi esa Rim imperiyasiga qadar savdo aloqalarini o‘rnatgan. Undan keyingi yirik sulolalar va davlatlar qatoriga Vishnukundinalar, Sharqiy Chalukyalar, Kakatiyalar, Vijayanagara imperiyasi, Qutbshohiylar va Boburiylar kiradi, so‘ngra hudud Britaniya Hindistoni tarkibiga o‘tgan. Hindiston mustaqillikka erishganidan so‘ng, mamlakatning telugu tilida so‘zlashuvchi hududlari asta-sekin Andxra-Pradesh shtati tarkibiga birlashtirildi. Biroq o‘nlab yillar davom etgan norozilik namoyishlari va g‘alayonlardan keyin, 2014-yilga kelib Telangana harakati o‘z maqsadiga erishdi va hudud ikkiga bo‘lindi: Haydarobod knyazligining telugu tilida so‘zlashuvchi yerlari negizida yangi Telangana shtati tashkil etildi.

Shtat poytaxti — Haydarobod shahri. Hindistonning mumtoz tillaridan biri bo‘lgan telugu tili eng keng tarqalgan va asosiy rasmiy til hisoblansa, urdu tiliga ikkinchi rasmiy til maqomi berilgan. Bundan tashqari, shtatning turli hududlarida gondi, kolami, koya va lambadi kabi bir qator qabila tillarida ham so‘zlashiladi.

Yalpi ichki mahsulot hajmi bo‘yicha Hindiston shtatlari orasida sakkizinchi o‘rinni egallagan Telangana dasturiy ta’minot ishlab chiqaruvchi IT-kompaniyalar, gazlama va to‘qimachilik sanoati hamda xizmat ko‘rsatish sohasi uchun yirik markazga aylandi. Mazkur shtat, shuningdek, Hindistonning ko‘plab mudofaa-aerokosmik va ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari, jumladan, „Bharat Dynamics Limited“, Mudofaa metallurgiyasi ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi, Mudofaa tadqiqotlari va ishlanmalari tashkiloti hamda Mudofaa tadqiqotlari va ishlanmalari laboratoriyasining asosiy ma’muriy markazi hisoblanadi[3][4][5].

RGIS HYD
Rajiv Gandhi International Cricket Stadium

Hyderabad FC — Haydarobod shahrida joylashgan professional futbol klubi boʻlib, Hindistonning yuqori divizioni — Hindiston Superligasida (ISL) ishtirok etadi. Klub oʻz uy oʻyinlarini Gachibovlidagi G. M. C. Balayogi nomidagi atletika stadionida oʻtkazadi[6]. Kriket: Haydarobod kriket jamoasi Ranji Trofeyida (Ranji Trophy) sharafini himoya qiladi va ikki bor ushbu musobaqa gʻolibiga aylangan. Hindiston Premyer-ligasi (IPL) franshizasi boʻlmish „Sunrisers Hyderabad“ ham shu shaharda joylashgan boʻlib, bir marta turnir chempioni boʻlgan. Haydarobodning hozirda faoliyati tugatilgan yana bir franshizasi — „Deccan Chargers“ ham oʻz vaqtida bir marta Hindiston Premyer-ligasida gʻolib chiqqan. Rajiv Gandi nomidagi xalqaro kriket stadioni ham Haydarobod kriket jamoasi, ham „Sunrisers Hyderabad“ uchun uy stadioni hisoblanadi hamda xalqaro va ichki oʻyinlarga mezbonlik qiladi. Boshqa sport franshizalari: Premyer Badminton Ligasi vakili „Hyderabad Hunters“, Pro Kabaddi Ligasi jamoasi „Telugu Titans“, UBA Pro Basketbol Ligasi franshizasi „Hyderabad Sky“ va Premyer Futzal ligasida qatnashuvchi „Telugu Tigers“ jamoalari ham Haydarobod shahrida joylashgan. „Hyderabad Hunters“ jamoasi Premyer Badminton Ligasi chempionligini qoʻlga kiritgan. Stadionlar: Hududdagi boshqa yirik sport inshootlari qatoriga G. M. C. Balayogi nomidagi atletika stadioni, Lal Bahodur Shastri stadioni va Gachibovli yopiq stadioni kiradi.

  1. ↑ Andoza:ISO 639 name te: Telaṅgāṇā, te <phonos file="Telangana-telugu.ogg"></phonos>, ALA-LC: Tilaṉgānah; ur
  1. ↑ „Telangana | History, Map, Population, Capital, & Government“ (en). Encyclopedia Britannica. 2021-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-aprel.
  2. ↑ „Population“. Government of Telangana. 2015-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 12-dekabr.
  3. ↑ „Efforts on to transform Hyderabad into a hub for defence electronics“. The Hindu Business Line. The Hindu Group (2017-yil 3-avgust). 2020-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  4. ↑ „Telangana Socio Economic Outlook 2023“. telangana.gov.in 10–25. Government of Telangana. 2023-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-fevral.
  5. ↑ „Per Capita Net State Domestic Product - State-wise (At Current Prices)“. rbi.org.in. Reserve Bank of India. 2022-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 21-yanvar.
  6. ↑ „Hyderabad FC replace struggling FC Pune City as new ISL franchise“. The Times of India (2020-yil 27-avgust). 2019-yil 25-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-iyul.

Hukumat