Kontent qismiga oʻtish

Taluak jomʼe masjidi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Taluak jomʼe masjidi
Masjid Jamik Taluak Bukittinggi
Fayl:Masjid-Taluak-Sumatera-Barat.jpg
Mamlakat  Indoneziya
Hudud Gʻarbiy Sumatra
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Islom, indoneziya, minankabau hind meʼmorchiliklari aralashmasi
Binokorlik tashabbuschisi Hoji Abdulmajid
Asosiy sana:
1860-yil
Bino maydoni 13 kvadrat metr
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik
Fayl:COLLECTIE TROPENMUSEUM Moskee met minaret in Taloek bij Fort de Kock TMnr 60025386.jpg
1892–1922-yillar oraligʻida Taluakdagi Jom’e masjidi atrofidagi mahalla muhiti.

Taluak jomʼe masjidi Indoneziyadagi eng qadimgi masjidlardan biri boʻlib, Gʻarbiy Sumatra provinsiyasining Agam regensiyasidagi Banuhampu tumani, Taluak IV Suku Nagari hududida joylashgan. Masjidning joylashuvi Bukittinggi chegarasiga yaqin, shu bois u Bukittinggidagi Jomʼe Taluak masjidi nomi bilan ham tanilgan.

Masjid qurilishi 1860-yilda Hoji Abdulmajid tomonidan boshlangan. Dastlab u yogʻoch tom bilan qurilgan[1]. Masjid zilzilalar oqibatida bir necha bor jiddiy zarar koʻrgan, eng soʻnggisi 2007-yilgi Sumatra zilzilasi boʻlib, u masjidga jiddiy shikast yetkazgan. Bir necha bor yaxshilash va taʼmirlash ishlari amalga oshirilganiga qaramay, masjidning asl qiyofasi yaxshi saqlab qolingan.

Masjid meʼmorchiligi umumiy holda Minangkabau uslubi taʼsirida shakllangan. Arab taʼsiri esa keyinroq minoralar va fasad qurilishi bilan kirib kelgan. Meʼmorchiligi tufayli masjid Gollandiya mustamlakachiligi davrida eng koʻp suratga olingan masjidlardan biriga aylangan, bu suratlar bugun Amsterdamdagi Tropenmuseumda saqlanadi.

Hozirgi kunda ushbu bir qavatli masjid islomiy ibodat amallari uchun foydalanilishidan tashqari, aholi uchun diniy taʼlim beriladigan joy sifatida ham xizmat qiladi. Shuningdek, u Agam regensiyasi hamda Bukittinggi shahridagi eng mashhur sayyohlik maskanlaridan biriga aylangan.

Bukittinggidagi Jom’e Taluak masjidi hozirda Gʻarbiy Sumatra, Riau va Riau orollari hududlarini qamrab oluvchi Arxeologik merosni muhofaza qilish agentligi (BP3) boshqaruvi ostida.

Meʼmorchilik

Ushbu masjidning asosiy binosi – namozxona – 13 kvadrat metr maydonga ega[1]. Janubi-sharq tomonda uzunligi 13 metr va eni 3 metr boʻlgan ayvon bor, u tashqaridan ichkariga oʻtish uchun oraliq hudud vazifasini bajaradi. Biroq bu old ayvon emas, chunki unda devorlar va bir nechta derazalar mavjud. Ayvonga olib kiruvchi zinapoyalar fasadning markazida emas, balki chap va oʻng chekkalarida joylashgan boʻlib, har birining oʻz tomi bor. Minoraning tomidan tashqari butun tom qismi, jumladan namozxonani yopib turgan tom ham, piramida shaklidagi pogʻonali tom koʻrinishida boʻlib, Indoneziya arxipelagidagi mahalliy uslubdagi masjidlarda keng qoʻllanadi. Bu yerda yagona farq shundaki, tom ancha tik qiyalikda va ichkariga botiq sirt bilan ishlangan; bu tropik iqlim uchun qulay, chunki yomgʻir suvi tezroq pastga oqib tushadi[1]. Har bir tom kvadrat shaklda boʻlib, umumiy hisobda uch qavatdan iborat. Har bir qavat orasida yorugʻlik tushishi va shamollatish uchun boʻshliqlar qoldirilgan[1].

Gallereya

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Balai Kajian dan Pengembangan Budaya Melayu.

Havolalar

Vikiomborda „Taluak jomʼe masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.