Kontent qismiga oʻtish

Talat Bassariy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Talat Bassari
طلعت بصاري

1960-yillarda Talat Bassari
Tavalludi 1923
Babol, Mazandaran, Eron saltanatining oliy davlati
Vafoti 18-sentyabr 2020-yil(2020-09-18)
(97 yoshda)[1].
Los-Anjeles, Kaliforniya, Amerika Qoʻshma Shtatlari
Kasbi Shoira, yozuvchi
Mashhur ishlari Jundishapur universiteti rektor oʻrinbosari (1956–1979)
Turmush oʻrtogʻi
Abulqosim Qeble (turm. 1941)
[1].
Bolalari 4[1].

Talat Bassariy (forscha: طلعت بصاري‎‎, 1923 — 18-sentabr 2020) — eronlik bahoiy shoira, feminist, akademik va yozuvchi.

Hayoti

Kaspiy dengizi boʻyida joylashgan Babol shahrida tugʻilgan Bassariy fors tili va adabiyoti boʻyicha falsafa doktori ilmiy darajasini olgan va Eron poytaxti Tehrondagi oʻrta maktablarda dars bergan[2]. U 1960-yillarda Ahvoz shahridagi Jondishapur universitetida ishlaganida Eron tarixida ilk bor ayol sifatida universitet prorektori lavozimiga tayinlangan[3]. Universitet 20-asrda Pahlaviylar sulolasi tomonidan qadimgi Sosoniylarning Gundishopur akademiyasini yodga olish maqsadida tashkil etilgan. Islom inqilobidan soʻng va uning Bahoiy diniga eʼtiqodi sababli universitetdagi lavozimidan chetlatilgan va oxir-oqibat Amerika Qoʻshma Shtatlariga koʻchib ketgan[4].

Bassariy mashhur fors shoiri Firdavsiy yozgan milliy doston Shohnoma boʻyicha keng koʻlamli adabiy tanqidlar chop etgan[5]. Uning ushbu tadqiqotlari taniqli eronlik tarixchi Iraj Afshar tomonidan „Shohnoma“ adabiyotiga doir tavsiya etilgan tavsifiy manbalar qatoriga kiritilgan[6]. 2018-yilda u epik asardagi ayol obrazlarini oʻrgangan 347 betlik Shohnoma ayollari nomli kitobni (Ketabsara; 2018) nashr ettirdi. Har bir qahramon alohida tahlil qilingan boʻlib, ular orasida qahramon Rustamning rafiqasi Taxmina, shoh Kay Kovusning rafiqasi Sudaba, ayollar uchun jasorat va umid ramzi boʻlgan sarkarda Gordafarid hamda Faridunning onasi, Varna podsholigidan boʻlgan qahramon Faranak kabi qahramonlar bor[7]. 1967-yilda u Eronning feministik harakatidagi kashshoflardan biri boʻlgan Zandoxt Sheroziy haqida biografik kitob ham nashr qilgan[8].

Talat Bassariy Nyu-Jersida istiqomat qilgan[9]. Shuningdek, u Nyu-Jersida chop etiladigan Persian Heritage jurnalining tahririyat hayatida ishlagan[10]. U oʻzini bahoiy deb tanitgan[11]. Bassariy shuningdek, nufuzli fors bahoiy shoirasi Tohirago hayotiga oid kitoblar ustida ishlagan va akademik doirada fors tilidan ingliz tiliga tarjimalar bilan ham shugʻullangan[12][13].

Eʼtirof etilishi

Uning portreti Amerika Qoʻshma Shtatlarining Seattle shahri, Issaquah Highlands hududida oʻtkazilgan Eron ayollari nomli sanʼat koʻrgazmasida namoyish etilgan[14].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 به یاد طلعت بصاری، استاد دانشگاه و پژوهشگر بهایی
  2. ↑ „Iranian Women's Equality Calendar“. 2021-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  3. ↑ „Academy of Gundishapur“. iranreview.org. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  4. ↑ „History of the Exclusion of Iranian Baha'is from Higher Education after the Islamic Revolution“. Iran Press Watch (2011-yil 30-may). Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  5. ↑ „WorldCat Profile Page“. WorldCat. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  6. ↑ Omidsalar, Mahmoud. "Notes on Some Women of Shahnameh". Name-ye Lran-e Bastan (Los Angeles: California State University) 1 (1): 23–48. https://sites.uci.edu/nameyeiranebastan/files/2019/04/Part10-Notes-on-some-women-of-the-Shahnama.pdf. Qaraldi: 4 November 2019. 
  7. ↑ „Ketabsara Publishes Talat Bassari's 'Women in Shahnameh'“. Financial Tribune (2018-yil 10-iyun). 2021-yil 15-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  8. ↑ Paidar, Parvin. Women and the Political Process in Twentieth-Century Iran (en). Cambridge University Press, 1997 — 371-bet. ISBN 9780521595728. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr. 
  9. ↑ Pirnia, Mansoureh. سالار زنان ايران: Pioneer Women of Iran – Salar Zanan e Iran – Pirnia (ar). Mehriran Publishing Co. Ltd., 1995 — 94–5-bet. ISBN 9780963312938. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr. 
  10. ↑ „Persian Heritage Magazine“. 2018-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  11. ↑ „Eshraghieh and Mahmoud Rabbani Collection“. bahai-library.com. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  12. ↑ Ahdieh, Hussein; Chapman, Hillary. The Calling: Tahirih of Persia and Her American Contemporaries (en). Ibex Publishers, 2017. ISBN 9781588141453. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr. 
  13. ↑ Pickover, Clifford A.. The Loom of God: Tapestries of Mathematics and Mysticism (en). Sterling Publishing Company, Inc., 2009 — 10-bet. ISBN 9781402764004. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr. 
  14. ↑ Ball, Linda. „'Women of Persia' exhibit honors strong, powerful women“. Issaquah Reporter (2014-yil 17-aprel). Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Talat_Bassariy&oldid=803185" dan olindi