Tajuddin Chishtiy
Tajuddin Chishtiy | |
|---|---|
urducha: شیخ خواجه تاج الدين چشتی | |
 14-asr sufi avliyo Shayx Xoja Tajuddin Chishtiy (Xoja Toj Sarvar) mozori, Chishtian shahrida joylashgan. | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 14-asr |
| Dini | Islom |
| Ota-onasi | Baba Farid (bobosi) |
| Hudud | Panjob |
| Maktab | soʻfiylik |
| Diniy oqimi | Chishtiya |
Tajuddin Chishtiy (urducha: شیخ خواجه تاج الدين چشتی), Taj Sarvar Chishtiy deb ham ataluvchi, 14-asrda Panjobning Chishtian shahrida yashab oʻtgan Chishti tariqatining soʻfiy avliyosidir.
Tajuddin Chishtiy Pokpattanlik Fariduddin Ganjshakarning (1179–1266) nevarasi boʻlgan va uning avlodlari taxminan 1265-yil (hijriy, islomiy taqvim 574-yil) atrofida Chishtian qishlogʻiga asos solganlar[1].
Tajuddin Chishtiyning dargohi Roza Toj Sarvar deb ataladi.
Panjob viloyatidagi koʻplab mahalliy qabilalar uning diniy daʼvatga qaratilgan daʼvat faoliyati sababli islomni qabul qilgan[1]. Xoja Tajuddin Chishtiy oʻzining musulmon missionerlik daʼvatiga qarshi chiqqan qabilalarning dushmanligiga duch keldi va jangda shahid boʻlib, Chishtianda dafn etilgan[1].
Chishtiy tariqati
Chishtiy tariqati – bu islomdagi mistik anʼana boʻlmish soʻfiylik doirasidagi bir tariqatdir. U taxminan 930-yillarda Afgʻonistonning Hirot shahri yaqinidagi kichik shahar Chishtda boshlangan. Chishtiy tariqati muhabbat, bagʻrikenglik va ochiqlikka urgʻu berishi bilan tanilgan[2][3].
Chishtiy tariqati asosan Afgʻoniston va Janubiy Osiyoda keng tarqalgan[3]. U bu mintaqada shakllangan toʻrtta asosiy soʻfi tariqatidan (Chishtiy, Qodiriya, Suhravardiya va Naqshbandiya) birinchisi edi. Muinuddin Chishtiy (1142–1236) 12-asr oʻrtalarida Chishtiy tariqatini Lahor (Panjob) va Ajmer (Rajaston) shaharlarida joriy qilgan. U Chishtiy tariqatining asoschisi Abu Ishoq Shomiyning silsilasida sakkizinchi xalifa boʻlgan. Hozirda bu tariqatning bir necha shoxlari mavjud boʻlib, u 12-asrdan beri Janubiy Osiyodagi eng nufuzli soʻfiy birodarliklaridan biri hisoblanadi[3][4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 H. A. Rose (1990). A Glossary of the Tribes and Castes of the Punjab and North-West ..., Volume 2, page 72. Asian Educational Services, 1990. ISBN 81-2060505-5.
- ↑ Ernst, Carl W. and Lawrence, Bruce B. (2002) Sufi Martyrs of Love: The Chishti Order in South Asia and Beyond Palgrave Macmillan, New York, p. 1 ISBN 1-4039-6026-7
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Chishti Order of Sufis - Origin Of Chishties“. Dargahsharif.com website. 2011-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 15-dekabr.
- ↑ Rozehnal, Robert. Islamic Sufism Unbound: Politics and Piety in Twenty-First Century Pakistan. Palgrave MacMillan, 2007. Print.