Tafsir al-Vosit
Tafsir al-Vosit (arabcha: لتفسير الواسط) – 11-asr islom olimi al-Vohidiy tomonidan yozilgan eng qadimgi klassik sunniy Qur’on talqinlaridan (tafsir) biri[1].
Bu kitob „Musnad at-tafsir“ (hadisga asoslangan talqin) turkumiga kiradi. Buning sababi, muallif tafsir uchun hadislar va salaf avlodlarning bayonlaridan foydalangan[2].
Uslubiyoti
Al-Vohidiy bu asarida ustozi as-Saʼlabiy mukammallashtirgan klassik uslub va Qur’onga keng germenevtik yondashuvga asoslangan. Bu ish Tafsir al-Bositni yozish jarayonida shakllangan boʻlib, al-Bositda rad etilgan mazmunlarga eʼtibor qaratadi. Al-Bosit oxirida al-Vohidiy oʻquvchilarni ushbu asarga kirmagan materiallarni oʻz ichiga olgan boshqa tafsirga murojaat qiladi. Demak, al-Vohidiy al-Bositni tugatishdan oldin al-Vosit ustida ishlay boshlagan, filologik emas deb hisoblangan materiallarni ajratib qoʻygan[2].
Shunday qilib, al-Vosit yarashtiruvchi kompilyatsiyadir. Sarlavhaning oʻzi ham „oʻrta“ ham degan maʼnoni anglatishi mumkin. Biroq, bu yarashtirish yarim-yorti yoki oldingi pozitsiyani tuzatishga urinish deb ham talqin qilinishi ham mumkin; al-Vohidiy shunchaki Musnad hadislari materialini ushbu asarga kiritib, al-Bositdan chiqarib tashlagan narsalarini aniq koʻrsatib bergan[2].
Merosi
Oʻrta asrlar davomida al-Vosit islom olimlari orasida keng tarqalgan va oʻqitilgan[2]. Nizomiddin an-Naysaburiy kabi olimlar tomonidan qisqartmalari ishlab chiqilgan, jumladan uning Tafsir an-Naysaburiy asari shular jumlasidandir.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Andrew Rippin, Jawid Ahmad Mojadded, Jawid Mojaddedi, Norman Calder. Classical Islam – A Sourcebook of Religious Literature. Taylor & Francis, 2004 — 73-bet. ISBN 9781134551705.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Walid Saleh (April–June 2006). "The Last of the Nishapuri School of Tafsīr: Al-Wāḥidī (d. 468/1076) and His Significance in the History of Qur'anic Exegesis". Journal of the American Oriental Society (American Oriental Society) 126 (4): 223–243. https://www.academia.edu/566501.