Tabiiy landshaft

Tabiiy landshaft — inson madaniyati taʼsir koʻrsatishidan oldin mavjud boʻlgan asl landshaft. Tabiiy landshaft va madaniy landshaft landshaftning alohida qismlari hisoblanadi. Biroq, XXI asrga kelib, inson faoliyati umuman taʼsir etmagan landshaftlar deyarli qolmagan. Shu sababli hozirda landshaftning qanchalik tabiiy saqlanib qolganligini ifodalash uchun tabiiylik darajasi tushunchasidan foydalaniladi. Rachel Carson oʻzining Silent Spring asarida yoʻl boʻyidagi manzarani avvallari qanday boʻlganini tasvirlaydi: „Yoʻllar boʻylab dafna, viburnum va olxa butalari, ulkan paporotniklar va yovvoyi gullar yilning koʻp qismida sayohatchining koʻzini quvontirar edi“. Keyin esa gerbitsidlar qoʻllanilgandan soʻng manzara qanday oʻzgarganini tasvirlaydi: „Bir vaqtlar juda chiroyli boʻlgan yoʻl chetlari endi xuddi yongʻin supurib oʻtgandek, jigarrang tusga kirgan va qurib qolgan oʻsimliklar bilan qoplangan edi“. Purkalishdan oldingi landshaft biologik jihatdan buzilgan va unda begona turlar mavjud boʻlishi mumkin boʻlsa ham, tabiiy landshaft nima ekanligi haqidagi tushuncha mazmundan kelib chiqib anglashilishi mumkin. „Tabiiy landshaft“ iborasi dastlab landshaft rassomchiligi va landshaft bogʻdorchiligida qoʻllanilgan boʻlib, u rasmiy uslubni tabiatga yaqinroq boʻlgan tabiiy uslubdan ajratish uchun ishlatilgan. Alexander von Humboldt keyinchalik bu tushunchani yanada rivojlantirib, tabiiy landshaftni madaniy landshaftdan alohida gʻoya sifatida shakllantirdi. Soʻng 1908-yilda geograf Otto Schlüter „asl landshaft“ va unga qarama-qarshi boʻlgan „madaniy landshaft“ atamalarini ishlab chiqdi. Bu orqali u geografiya faniga boshqa fanlardan farq qiladigan alohida tadqiqot mavzusini berishga harakat qilgan. „Tabiiy landshaft“ iborasining geograf tomonidan ilk qoʻllanilishi esa Carl O. Sauerning „The Morphology of Landscape“ (1925) nomli maqolasida uchraydi.