Kontent qismiga oʻtish

Tabiat koʻprigi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Tabiat koʻprigi

پل طبیعت
Ustidan oʻtgan Mudarris avtomagistrali
Mahalliy Tehron, Eron
Xususiyatlari
Dizayni piyodalar koʻprigi

Tabiat koʻprigi (forscha: پل طبیعت‎‎) – Eron poytaxti Tehrondagi eng yirik piyodalar koʻprigi. 270-metr (890 ft) lik koʻprik Tehronning shimoliy qismidagi asosiy magistrallardan biri boʻlgan Mudarris avtomagistralini kesib oʻtib, ikkita jamoat bogʻini – Toliqoniy bogʻi va Obu-otash istirohat bogʻini bogʻlaydi[1]. Arab tilidan fors tiliga oʻtgan bu soʻz fors tilida „tabiat“ degan maʼnoni anglatadi, ammo arab tilida boshqa maʼnolarga ham ega[1][2].

Koʻprik Diba Tensile Architecture (Leyla Arogʻiyon va Alirizo Behzodiy) tomonidan loyihalashtirilgan[1]. U bir nechta mukofotlarga, jumladan, Nyu-Yorkda joylashgan global arxitektura tanlovi Architizer A+ Awards tomonidan avtomobil yoʻllari va koʻpriklar boʻyicha Popular Choice mukofotiga sazovor boʻlgan[3][4]. Koʻprik shuningdek, 2016-yilda Ogʻaxon arxitektura mukofotiga sazovor boʻlgan[5], mukofot hakamlar hay’ati fikriga koʻra, „toza havo nafasi“ boʻlgan infratuzilma loyihasiga namunali yondashuvi uchun mukofotga loyiq koʻrilgan[6].

Tarixi

Leyla Arogʻiyon tomonidan loyihalashtirilgan Tabiat koʻprigi Tehron shimolidagi ikkita bogʻni katta avtomagistral bilan ajratilgan holda bogʻlashga qaratilgan mahalliy dizayn tanlovida gʻolib taklif sifatida paydo boʻldi[7]. Jami 4 yil davom etgan koʻprikni loyihalashda Arogʻiyon uni „odamlar shunchaki oʻtib ketmasdan, balki oʻylab koʻrishlari uchun joy boʻlishini“ xohladi[7]. Bunga erishish uchun koʻprik tekis qilinmagan va skameykalar va oʻrindiqlardan iborat[4].

Koʻprik qurilishi 2010-yilda boshlangan boʻlib, jami 2 000 tonna poʻlat va 10 000 kubometr beton ishlatilgan va 2014-yil oktyabr oyida qurilishi yakunlangan[4]. Katta avtomagistral ustidagi koʻprik qurilishi katta qiyinchilik sifatida taʼriflangan, platformalar va vaqtinchalik tunnellar qurilgan boʻlib, pastdagi yoʻlga hech narsa tushmasligini taʼminlash uchun qurilgan[4].

Meʼmorchiligi

Tabiat koʻrigi, 2024-yil.

Uchta daraxt shaklidagi ustunlar ikkita uzluksiz paluba darajasini qoʻllab-quvvatlaydi, bu esa pastki qavatni yopiq va barcha fasllarda foydalaniladigan qiladi[6]. Uchinchi qavat ferma ustun shoxlari bilan tutashgan joyda joylashgan[8]. Murakkab poʻlat konstruktsiya dinamik uch oʻlchovli fermaga ega[1] va yuzasi turli xil kenglikdagi egri chiziqli[8]. Koʻprikning strukturaviy elementlari uch oʻlchovda ham aylantirilgan va takrorlangan yashirin geometrik tartibdan foydalanadi[8].

Restoranlar mijozlarga koʻprikning ikkala uchida ham oʻtirish joylari[9] va ular orasida kiosklar bilan xizmat koʻrsatadi[8]. Koʻprikning baʼzi joylari daraxtlar oʻsishi uchun ochiq[9] va koʻprikning oʻzida tashrif buyuruvchilarni dam olishga undash uchun yashil maydonlar mavjud[8]. Koʻprik Alborz togʻlarining koʻrinishini toʻsib qoʻymasdan, manzara uchun tomosha maydonchalarini taklif etadi va atrof-muhit bilan uygʻunlashib ketadigan kichik maydonga ega[8].

Koʻprik bogʻlaydigan ikkita bogʻning har birida tashrif buyuruvchilarni koʻprikka olib boradigan bir nechta yoʻllar mavjud[8].

Toʻplanish joyi

Koʻprik nafaqat ikkita bogʻni bogʻlaydi, balki oʻtirish joylari[6] va restoranlari bilan jamoatchilik uchun mashhur toʻplanish joyi boʻlib, odamlar shunchaki oʻtib ketadigan emas, balki qoladigan joy vazifasini ham bajaradi[10]. Baʼzilar koʻprikda yurishni oʻrmon boʻylab sayr qilish kabi his qilish va kayfiyatlari tushganda qayta tiklanadigan ijobiy energiya joyi deb taʼriflagan[10]. Koʻprik ochilgan birinchi yilida unga toʻrt million kishi tashrif buyurgan[10].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 "Tabiat Pedestrian Bridge / Diba Tensile Architecture", ArchDaily, 17 November 2014.
  2. ↑ „طبیعت - معنی در دیکشنری آبادیس“. abadis.ir. 2024-yil 15-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 15-iyun.
  3. ↑ 2015 Architizer A+ Awards Winners: Typology Winners (Wayback Machine saytida 2014-05-23 sanasida arxivlangan).
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Ted Regencia.. „The award-winning bridge connecting Iranians“. Al Jazeera (2015-yil 16-aprel). Qaraldi: 2015-yil 2-sentyabr.
  5. ↑ "/ Aga Khan 2016 Award for Tabiat Bridge/ Diba Tensile Architecture"
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 The Aga Khan Award for Architecture: PHOTOS (inglizcha), qaraldi: 2019-10-12
  7. ↑ 7,0 7,1 Saeed Kamali Dehghan.. „Take it to the bridge: the Tehran architect striking the right chord in Iran and beyond“ (2015-yil 20-aprel). Qaraldi: 2015-yil 2-sentyabr.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 „Collections | | 13th Cycle: 2013-2016 | Tabiat Pedestrian Bridge“. Archnet. 2019-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 12-oktyabr.
  9. ↑ 9,0 9,1 Muiruri, Peter „'Green' buildings top awards“. The Standard. Qaraldi: 2019-yil 26-dekabr.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 „Tabiat Pedestrian Bridge | Aga Khan Development Network“. www.akdn.org. Qaraldi: 2019-yil 12-oktyabr.
Vikiomborda „Tabiat koʻprigi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Tabiat_koʻprigi&oldid=801593" dan olindi