Svan tuzi
Svan tuzi (gruzincha: სვანური მარილი)[a] — bu Gruziyaning Svaneti hududidan kelib chiqqan anʼanaviy gruzin ziravor aralashmasi. Bu koʻp qirrali ziravor boʻlib, koʻpincha shoʻrvalar, salatlar, shuningdek goʻsht, kartoshka va baliq taomlarini tayyorlashda qoʻllaniladi[1].
Ziravorlar
Svan tuzi tayyorlanadigan ziravorlar tarkibi turlicha boʻlishi mumkin[2], lekin odatda maydalangan koriandr, ukrop, trigonella caerulea, qizil qalampir, marigold, sarimsoq, zira (kimyon) va oq tuzni oʻz ichiga oladi. Yangi tayyorlanganda u odatda biroz nam va juda xushboʻy boʻladi[3]. Yovvoyi oʻtlar Yuqori Svaneti hududida, 1 800 dan 2 400 metr balandlik oraligʻida yigʻib olinadi. Anʼanaga koʻra, bu aralashma uzoq umr koʻrish uchun muhim boʻlgan tarkibiy qismlarni oʻz ichiga oladi[4]. Tarixan, Svanetida tuz tanqis boʻlgan, shuning uchun svanlar uni yigʻish yoki qazib olish uchun, ayniqsa sohilboʻyi hududlarga turli joylardan safar qilishgan. Uni Svanetiga qaytarib olib kelgach, miqdorini koʻpaytirish uchun turli masalliqlar bilan aralashtirishgan[5][2].
2015-yilda Svan tuzi boshqa bir qator svan oshxona va madaniy anʼanalari bilan birga Gruziyaning nomoddiy madaniy meros roʻyxatiga kiritildi[6].
Yana qarang
Izohlar
- ↑ U shuningdek Svaneti tuzi yoki Svanuri marili deb ham ataladi, svan tilida esa u lushnu jim (ლუშნუ ჯიმ) nomi bilan tanilgan.
Manbalar
- ↑ „SVANETIAN SALT“ (en). Georgian Recipes (2013-yil 5-sentyabr). Qaraldi: 2026-yil 20-iyun.
- ↑ 2,0 2,1 Rimple, Paul „Svanetian Salt, Georgia’s Most Famous Spice Blend“ (en). Culinary Backstreets. Qaraldi: 2026-yil 20-iyun.
- ↑ Miquel Hudin, Daria Kholodilina (2017) Georgia: A guide to the cradle of wine, ISBN 978-1-941598-05-4, p. 74
- ↑ Bingemer, Susanna „Swanetisches Gewürzsalz“ (de). Süddeutsche.de (2015-yil 11-iyul). Qaraldi: 2026-yil 20-iyun.
- ↑ Atlas des produits alimentaires liés à l’origine de la Géorgie, Rome, 2019, p. 83
- ↑ ბრძანება № 2/34 matsne.gov.ge (არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებისათვის ძეგლის სტატუსის მინიჭების შესახებ)