Surhon

Surxon ruscha: Сурхан
Shaharcha
39°17′56″N 65°42′14″E
Mamlakat	Oʻzbekiston
viloyat	Qashqadaryo viloyati
tuman	Koson tumani
Qachondan beri shaharcha	2009
Vaqt mintaqasi	UTC+5
Pochta indeks(lar)i	180817
Surxon ruscha: Сурхан

Surxon (ruscha: Сурхан) — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda Surxon qishlogʻiga shaharcha maqomi berilgan.

Tarixi

Shaharchaning tashkil etilishi 1982-va 1984-yillarga borib taqaladi. 1982-yillarda ushbu (cho'l) hududni o'zlashtirish uchun Surxondaryo viloyatidan va koson tumani po‘loti shaharchalaridan ko'plab ilmli odamlari kela boshlagan. Jumladan yetakchi Agronom- Dilmurod Qulmurodov va ko'plab soha vakillari kela boshlaydilar.shaharcha 5 yildan 10 yilgacha yirik qurilish ishlaridan keyin to‘liq holatda ishga tushib aholilar ko‘chishlari ham ancha ortib bordi.hozirda ushbu hudud faqat paxta va g‘alla yetishtirishga mo‘ljallangan hudud emas,balki bu hududda xususiy tadbirkorlik ham anchagina rivojlanib bormoqda.hozirda surxon shaharchasi aholisi Respublikada birinchilardan emas balki birinchi o'rinni egallab kelmoqda aynan paxta hosili plani bo'yicha. Chunki o‘zbekiston Respublikasida paxta topshirish bo'yicha eng yirik paxta yetishtiruvchi viloyat Qashqadaryo,eng yirik tuman Koson va eng yirik shaharcha hozircha Surxon boʻlib qolmoqda.hudud asosan (qariyib 70%) Arablardan tashkil topgan bo‘lib shuningdek o‘zbek va ko'plab xalqlar istiqomad qilib kelmoqda.

„Surxon“ soʻzi aslida "surx" va "ob" soʻzlarining birikishidan hosil boʻlgan boʻlsa ham, keyinchalik talaffuzi oʻzgarib ketgan. Surx va ob soʻzlari suvi tarkibida qizil tuproq boʻlganligini anglatadi. Shu tufayli ham, aholi yangi oʻzlashtirilgan hududni Surxob deb atashgan, yaʼni qizil suvli daryo maʼnosida.

Iqlimi

Surxon shaharchasining iqlimi keskin kontinental. Iyulning oʻrtacha harorati 35-40° ni, yanvarniki esa 0 dan 1° gachani tashkil etadi. Shaharchada vegetatsiya davri 210—240 kunga teng.

Yogʻin miqdori

Oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 190-200 mm ni tashkil etib, yogʻinning asosiy qismi asosan, bahor va qish oylarida tushadi. Orografik toʻsiqlar yoʻqligi sababli ham sovuq havo oqimlari, asosan, qish oylarida shimoli-sharq tomondan kirib kela oladi.

Sanoati

Shaharcha sanoatining asosiy qismini fermer xoʻjaliklari taʼminlaydi. Ularda asosan gʻalla va paxta oʻsimliklari yetishtiriladi. 2019-yilda Koson tumani shaharcha hisobiga eng birinchi bo'lib gʻalla hosilini topshirgan edi.surxon hududi bo‘yicha esa oxirgi 7 yildan buyon fermer xoʻjaliklari ichida "surxon uosh avlodi" f/x yetakchilik qilib kelmoqda.shuningdek surxon hududida 10 dan ortiq kichik savdo do'konlari va bitta yirik "surxon Supermarketi" ham faoliyat yuritib keladi.xar hafta seshanba kuni hududda bozor uchun ajratilgan qismida bozor bo'lib o'tadi va u yerda 100 ga yaqin sotuvchilar savdo qilish uchun yig‘ilishadi. Surxon shaharchasida 1 ta oilaviy poliklinika, 2 ta maktab (1 ta 5-sinifgacha 1 ta 11-sinifgacha) hamda tez tibbiy yordam punktlari mavjud.