Kontent qismiga oʻtish

Sunan Giri masjidi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Sunan Giri masjidi
indonezcha: Masjid Sunan Giri
Mamlakat  Indoneziya
Hudud Gresik
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Sunan Giri masjidi (indonezcha: Masjid Sunan Giri) Indoneziyaning Surabayasidan taxminan 45 kilometr uzoqlikda, Gresik yaqinida joylashgan. U yerda Sunan Girining qabrijoylashgan. Masjid Yavaning toʻqqiz musulmon avliyosidan biri va boshqa vali sanga qabrlaridek muhim va nihoyatda muborak ziyorat maskani hisoblanadi. Bu joy koʻpincha Giri Kedaton deb ataladi.

Bu hududda, shuningdek, Sunan Girining turli oila aʼzolari, jumladan uning sut onasi[1], xotinlari va oʻgʻillari ham dafn etilgan[2].

Sunan Giri tomonidan 1487-yil 9-mart kuni asos solgan Giri Kedaton qirolligi aynan shu yerda joylashgan boʻlgan, deb ishoniladi[2]. Yogʻoch oʻymakorliklari 500 yil avvalga taalluqli, deb hisoblanadi va juda yaxshi saqlangan boʻlib, asl oltin va qizil lak ranglar uygʻunligini saqlab qolgan.

Bu maskan Giri tepaligining choʻqqisida, tik koʻtarilish yoʻli ustida joylashgan; aniqrogʻi, Gresik regensiyasining Kebomas kichik tumani tarkibidagi Sidomukti qishlogʻida, Sunan Giri qabristonidan taxminan 200 m janubda.

Etimologiyasi

Giri Kedaton „Datu“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, u „qirol“ degan maʼnoni anglatadi[1]. „Datu“ soʻzi aholining eshitishi va tilga olishi jarayonida unli tovush almashinuvida oʻzgaradi. Shu tariqa „datu“ soʻzi „kedatuan“ yoki „kedaton“ga aylanadi. „Kedaton“ soʻzining oʻzi esa „qirolning joyi“ degan maʼnoni anglatadi[3]. Bu joy avval Sunan Girining avlodlaridan boʻlgan podshohlarning taxti, diniy taʼlim beriladigan pansionat (pesantren) maskani, jamoa yigʻinlari oʻtkaziladigan joy (birinchi pogʻona hududida) boʻlgan, keyinchalik esa qirollik oilasi dafn majmuasiga aylangan.

Tarixi

Sunan Giri masjidi Gresik regensiyasining Kebomas tumani, Sidomukti qishlogʻi yonbagʻrida joylashgan boʻlib, Sunan Giri „Sariq kitob“ni oʻrganish markazini tashkil etgan joy hisoblanadi[manba kerak].

Meʼmorchilik

Masjid hududiga kirishda darvozaning chap va oʻng tomonida taxminan olti dona qabr toshi bor. Masjidga olib boradigan zinapoyalar yonida ham qabr toshlari joylashgan. Sunan Giri dafn etilgan asosiy qabr esa masjidning chap tomonidagi hududda joylashgan. Sunan Giri masjidi atrofida taxminan 300 ta qabr bor. Qabr toshlarining shakli deyarli bir xil va nomi koʻrsatilmagan. Ular hinduizm va buddizm ravnaq topgan davrda ibodatxonalar yoki haykallar yasashda keng qoʻllangan „qora tosh“dan yasalgan.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Metini, Wanda. Grissee Tempo Doeloe. Kabupaten Gresik: Pemerintah Kabupaten Gresik, 2004 — 13-bet. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Metini, Wanda. Grissee Tempo Doeloe. Kabupaten Gresik: Pemerintah Kabupaten Gresik, 2004 — 51-bet. 
  3. ↑ Soeparmo, Raden; Hidajat, Sudibjo Zoelkanaen. Babad Trunajaya - Surapati. DKI Jakarta: Balai Pustaka, 1981 — 68-bet. 

Havolalar

Vikiomborda „Sunan Giri masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.