Sulaymon ibn Saʼd al-Xushaniy
Abu Sobit Sulaymon ibn Saʼd al-Xushaniy (arabcha: سليمان بن سعد الخشني)) (fl. 685 – 724) – Umaviylar xalifaligining arab amaldori. 630-yillarda musulmonlar Vizantiya imperiyasidan bu hududni zabt etganidan beri, yunon tili Suriya maʼmuriyatining tili boʻlib qolgan edi. 700-yildagi oʻzgarish Abdulmalik tomonidan amalga oshirilgan kengroq markazlashtirish siyosatining bir qismini tashkil etdi. Ushbu yutugʻini eʼtirof etgan holda, Sulaymon Suriya moliyasi boshqarmasi rahbari etib tayinlandi va melkit nasroniy tajribali amaldor Sarjun ibn Mansurning oʻrnini egalladi. Sulaymon bu lavozimda xalifalar Volid I (h. 705–715) va Sulaymon (h. 715–717), Umar II hukmronligining boshlarida (h. 717–720) hamda Yazid II davrida (h. 720–724) faoliyat yuritgan.
Hayoti
Sulaymon Falastin hududidan, Suriyaning Jund al-Urdun harbiy okrugi hududidan edi[1]. Tarixchi Moshe Gilning uning Jund al-Urdunning maʼmuriy poytaxti Tiberiyadan boʻlgan[1]. Uning otasi Saʼd nasroniy edi va Sulaymon ham nasroniy boʻlgan boʻlishi mumkin[2]. Baʼzi anʼanaviy musulmon tarixchilari uni „Saʼid, al-Husaynning mavlosi“ning oʻgʻli deb atashadi, biroq bu xato boʻlib, ehtimol oldingi manbadagi bosma xatodan kelib chiqqan[3]. Tarixchi Martin Sprenglingning taʼkidlashicha, Sulaymon arab va yunon tillarini mukammal bilgan, bu esa xalifa Abdumalik tomonidan unga rasmiy yozishmalar uchun kotib vazifasi topshirilganidan koʻrinib turadi[2].
Adabiyotlar
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXI: The Victory of the Marwānids, A.D. 685–693/A.H. 66–73, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1990. ISBN 978-0-7914-0221-4.
- Gibb, H. A. R. (1960). "ʿAbd al-Malik b. Marwān". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 76–77 b. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=%CA%BFAbd+al-Malik+b.+Marw%C4%81n&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Gil, Moshe. A History of Palestine, 634–1099. Cambridge: Cambridge University Press, 1997. ISBN 0-521-59984-9.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXVI: The Waning of the Umayyad Caliphate: Prelude to Revolution, A.D. 738–744/A.H. 121–126, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-810-2.
- Sprengling, M. (April 1939). "From Persian to Arabic". The American Journal of Semitic Languages and Literatures (The University of Chicago Press) 56 (2): 175–224. doi:10.1086/370538.