Sulaymon Sayyid ad-Davla
Sulaymon Sayyid ad-Davla (yoki Sulaymon ibn Hud) Hudiylar sulolasidan boʻlib, 1090–1092-yillarda Denia va 1090–1099-yillarda Lerida hamda Tortosa taifalari hukmdori boʻlgan[1].
Sulaymon Mundir al-Hojibning oʻgʻli va vorisi edi[2]. Taxtga oʻtirganida voyaga yetmagan edi va Banū Batirning uch nafar odami vasiyligida boʻlgan[2], garchi Abdulloh Gʻarnatiyning Memoirs asarida bitta vazir tilga olinadi[3]. Voziylar taifani oʻzaro boʻlib olishdi: ulardan biri Denyani, ikkinchisi Tortosani, yana biri esa Xatibani boshqardi[2]. Ular lashkarboshi El Sidga yiliga 50 000 dinar miqdorida katta xiroj (parias) toʻlashga kelishib olishdi[4]. Shuningdek, El Sidga Lusena, Moleta va Vilyafranka shaharlarini topshirishdi[5]. Xatiba vaziri xiroj oʻrniga El Sidga taklif qilganidan soʻng, Peña Cadiella qal’asini buzdirib tashladi[6]. Sulaymonning qarorgohi Deniada edi[5].
1091 yoki 1092-yilda Murobitlar Denya va Xatibani egallab oldilar. Sulaymon Tortosaga qochdi[7]. Deniada uning nomidan zarb qilingan eng soʻnggi dirhamlar 1090-yil (hijriy 483-yil) ga, Tortosada zarb qilinganlari esa 1090-yildan 1099-yilgacha (hijriy 492-yilgacha) tegishlidir[2]. 1092-yilda Sulaymon Garsiya Ordonyesga qarshi yurishida El Sid qoʻshinlarini harbiy kuch bilan taʼminladi. Oʻsha yilning oxirida Genuya va Pisa respublikalari flotlari Aragon va Barselonaning quruqlikdagi qoʻshinlari bilan birgalikda Tortosa qamalini uyushtirdi. Ular magʻlub etildi, aragonliklar esa ogʻir talafotlar koʻrdi[8]. Almoravidlar 1102-yilda Valensiyani zabt etganlaridan keyin Tortosani egallashdi[9].
Izohlar
- ↑ Tibi 1986, s. 230. For Lleida, see Menéndez Pidal 2016, s. 285.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Tibi 1986, s. 230.
- ↑ Tibi 1986, s. 95.
- ↑ Tibi 1986, s. 230; Menéndez Pidal 2016, s. 262.
- ↑ 5,0 5,1 Menéndez Pidal 2016, s. 262.
- ↑ Menéndez Pidal 2016, s. 277.
- ↑ Seybold & Huici Miranda 1965 gives 1091, while Tibi 1986, s. 230, and Menéndez Pidal 2016, s. 297, give 1092.
- ↑ Menéndez Pidal 2016, s. 287.
- ↑ Viguera Molins 2000.
Adabiyotlar
- Menéndez Pidal, Ramón. The Cid and His Spain. Routledge, 2016.
- Lewis, B., ed (1965). "Dāniya". Encyclopaedia of Islam. Volume II: C–G (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 111–112 b. OCLC 495469475. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=D%C4%81niya&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- The Tibyān: Memoirs of ʿAbd Allāh b. Buluggīn, Last Zīrid Amīr of Granada — Translated from the Emended Arabic Text and Provided with Introduction, Notes and Comments. E. J. Brill, 1986. DOI:10.1163/9789004624207.
- Viguera Molins, María Jesús (2000). "Ṭurṭūsha". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume X: T–U (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 738–739 b. ISBN 978-90-04-11211-7. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=%E1%B9%ACur%E1%B9%AD%C5%ABsha&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.