Kontent qismiga oʻtish

Subhoniy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Subhoniy — xalq seleksiyasida chiqarilgan ertapishar serhosil mahalliy oʻrik navi. Daraxti kuchli o’sadi. Shoxshabbasi keng yoyilib o’sadi, 25-30 yoshli daraxtining balandligi 12 meterga boradi. Mevasi yirik, 40-50 g. Pusti tigʻiz, eti toʻq sariq, taʼmi nordon-shirin, xushxur. Mevasi tarkibida 14-18% kand, 0,6-1,2% kislota, 20-25,7% quruq modda, 23,8-26 mg% vitamin S bor, danagidan oson ajraladi. Danagi yirik (3 g gacha), magʻzi shirin. Pishgan, lekin terib olinmagan mevasi toʻkilmay daraxtning uzida turshakka aylanadi. Koʻchati oʻtqazilgach, 8-9-yili hosilga kiradi, mevasi iyun oxiri iyul boshlarida pishadi. 15-20 yoshida tupidan 200-400 kg hosil olinadi, yaxshi parvarish qilinganda daraxti 50-60 yoshgacha meva beradi. Nam yetarli yerlarda moʻl hosil qiladi. Mevasidan yuqori sifatli bargak olinadi (26% bargak tushadi), kompot, murabbo pishiriladi. Kasalliklarga chidamli nav. Asosan, Toshkent viloyati, Fargʻona vodiysida ekiladi.

Bobur o’z asarida ushbu o’rikni shunday tavsiflaydi:

”(Marg’inonda) Yana bir jins o'ruk bo'lurkim, donasini olib, ichiga mag'z solib quruturlar, «subhoniy» derlar, bisyor lazizdur.”[1]



  1. ↑ Boburnoma, yangi asr avlodi, 2015, 9-bet..