Stella Abidh
Stella Piari Abidh (1903–1989)[1] — Trinidad va Tobagoda jamoat salomatligi sohasida faoliyat yuritgan shifokor. U San Fernando shahrida Sogʻliqni saqlash boʻyicha tibbiy maslahatchi sifatida ishlagan va janubiy Trinidad maktablarining tibbiy nazoratchisi boʻlgan. Stella Abidh Indo-Trinidad va Tobagolik boʻlgan birinchi ayol shifokor sifatida tarixga kirgan.
Erta hayoti va taʼlimi
Stella Piari Abidh Charlieville, Chaguanas shahrida tugʻilgan[2].
U Clarence Carmichael Abidhning qizi bo‘lib, u Charlieville shahridagi Kanadalik Missiya Hind maktabining direktorligi va Qonunchilik Kengash a’zosi sifatida faoliyat yuritgan[3].
Onasi u yosh bo‘lganida vafot etgan[4].
U Naparima Girls' High Schoolda, San Fernando shahrida o‘qigan; bu maktab xristianlarning qizlarni erta turmushga berish qarashlarining o‘zgarishi natijasida tashkil etilgan[5].
U yerda Junior Cambridge sertifikatini olgan birinchi talaba bo‘lgan[6].
Keyinchalik u Port of Spaindagi Saint Joseph’s Convent maktabida o‘qigan[7].
U buvisi tayinlagan turmushga chiqish taklifini rad etgach, Abidh maktab oʻqituvchisi boʻlgan[4].
Rosalie Sanowar, birinchi Indo-Trinidadlik hamshira, hayoti haqidagi hikoya unga ilhom berdi. Shu sababli Abidh hamshiralikka oʻqishga ariza topshirgan. Otasining maslahatiga binoan, u shifokor boʻlishga qaror qilgan. U otasi orqali Presviterian cherkovi rahbaridan Kanadaga tibbiyot oʻqishga yuborishni soʻraganda, unga: „Men qizimni tibbiyot oʻqish uchun yubormayman. Hind qizlari axloqan zaif va bosimlarga bardosh bera olmaydi“, degan javob berilgan. U „shu turdagi hindlardan boʻlmaslik“ga vaʼda qilganidan soʻng otasi uni Kanadaga yuborgan[4].
U Toronto universitetidan tibbiyot diplomini olgan va 1930 yilda Kanada Tibbiyot Kengashi litsenziyasini olgan[1].
Kasbiy faoliyati
Abidh Indo-Trinidadlik boʻlgan birinchi ayol shifokor sifatida tarixda tilga olingan[4][6][note 1].
U San Fernando shahrida Sogʻliqni saqlash boʻyicha tibbiy maslahatchi sifatida ishlagan[8], va janubiy Trinidad maktablarining tibbiy nazoratchisi boʻlgan[3].
U jamoat salomatligi sohasida ixtisoslashgan, asosan oldini olish mumkin boʻlgan kasalliklarni davolashni kuzatib, ayniqsa kurtkaqurt infektsiyasini yoʻqotish boʻyicha faol ishlagan[4]. 1954 va 1979 yillarda Trinidad va Tobagoda sariq isitma epidemiyasini cheklashdagi muvaffaqiyatli ishlarning yetakchi shaxsi boʻlgan[1].
Taʼsiri
Britaniyalik olimlar Kolin va Gillian Klerklar oʻzlarining Post-Colonial Trinidad kitobida Abidhni „ehtimol, oʻz avlodining eng mashhur ikki hind ayol professionalidan biri“ deb atashgan[8].
Corinne Averille McKnight, Trinidad va Tobagoda AQSh elchisi bo‘lgan sobiq diplomat, Abidhni "Trinidad va Tobagodagi pioner ayollar" guruhiga kiritgan va uning hissa qo‘shishini "shifokor, buyuk insonparvar va ijtimoiy ishchi" sifatida ta’kidlagan[9].
Shaxsiy hayoti
Abidhning mehnat yetakchisi Adrian Cola Rienzi bilan munosabati bir nechta farzandlar tug‘ilishiga sabab bo‘lgan, lekin ularning ota-onasi turmush qurmaganligi sababli, farzandlar Waugh familiyasi bilan Kanadada tarbiyalangan[10].
Mukofotlar va unvonlar
Abidhga 1988 yilda Chaconia Medal (Oltin) va 1971 yilda Jamoat Xizmatlari Medalini (Oltin) taqdim etilgan[11], va u 1980 yilda Trinidad va Tobagoda chiqarilgan pochta markasida aks ettirilgan[12],
Izohlar
- ↑ Patricia Mohammed (2016) yozishicha: „Mening bilimimga koʻra, Trinidaddagi birinchi hind ayol shifokor“.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Mahabir, Kumar. Trinidad va Tobagoda Sharqiy Hind Ayollari: fotosuratlar va materiallar bilan izohlangan bibliografiya. San Juan, Trinidad va Tobago: Chakra Publishing House, 1992 — 58-bet. ISBN 976-8012-76-5.
- ↑ Seesaran, Rosabelle „OP48 - Abidh, Stella“. UWI Space. Qaraldi: 2024-yil 29-iyul.
- ↑ 3,0 3,1 Mohammed, Patricia. Trinidaddagi hind ayollar bilan gender muzokaralari, 1917–1947. Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave va Ijtimoiy Tadqiqotlar Instituti, 2002 — 89-bet. ISBN 9781403914163. OCLC 681923933.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Mohammed, Patricia. Karib feministik hikoyalari: XX asrga nazar. St. Augustine, Trinidad va Tobago: Karib feministik tadqiqotlar markazi, G‘arbiy Hindiston Universiteti, 1998. ISBN 9766201455. OCLC 48497139.
- ↑ Newsday „Janubiy marvaridlar“ (en-US). Trinidad va Tobago Newsday (2024-yil 18-aprel). Qaraldi: 2024-yil 29-iyul.
- ↑ 6,0 6,1 Mohammed, Patricia (2016), „Indo-Karib feministik himoyasiga da'vo“, in Hosein, Gabrielle; Outar, Lisa (muh.), Indo-Karib feministik tafakkuri: nasab, nazariyalar, amaliyotlar, New York: Palgrave Macmillan, 29-bet, ISBN 9781137559371, OCLC 965128517
- ↑ Mahase, Anna. Onamning qizi: Anna Mahase Snr ning avto-biografiyasi, 1899–1978. Union Village, Claxton Bay: Royard's Publishing Company, 1992 — 32-bet.
- ↑ 8,0 8,1 Clarke, Colin G.; Clarke, Gillian. [https://books.google.com/books?id=3brHAAAAQBAJ&pg=PA101 Koloniyadan keyingi Trinidad: etnografik jurnal], 1st, New York: Palgrave Macmillan, 2010 — 17, 101-bet. ISBN 9780230106857. OCLC 688186382.
- ↑ Séphocle, Marilyn. [https://books.google.com/books?id=54PNOFI3iYsC Shundan keyin u o‘n ikkitagacha edi: Vashingtondagi elchixona qizlari]. Westport, Conn.: Praeger, 2000 — 189-bet. ISBN 0275968332. OCLC 42849609.
- ↑ Rambally, Rhonda Krystal. [http://guardian.co.tt/news/my-family-would-never-do-6.2.351764.30d0585e46 „Oilam bunday qilmas edi“]. Trinidad va Tobago Guardian (2016-yil 11-mart). Qaraldi: 2019-yil 28-mart.
- ↑ [https://otp.tt/trinidad-and-tobago/national-awards-database/ „Milliy mukofotlar bazasi“] (en-US). Trinidad va Tobagoning Prezident Idorasi. Qaraldi: 2019-yil 28-mart.
- ↑ "So‘nggi mavzular". Birlashgan Millatlar Tashkiloti Filatelistlar Jurnali 4: 52. fevral 1981. http://www.unpi.com/journals/UNPI_Journal_4_3.pdf.