Kontent qismiga oʻtish

Sotsioiqtisodiyot

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Iqtisodiy almashinuvni amalga oshiruvchi aktorlar va ularning oʻzaro munosabatlarini koʻrsatuvchi diagramma.
Iqtisodiy almashinuvni amalga oshiruvchi faktorlar va ularning oʻzaro munosabatlarini koʻrsatuvchi diagramma

Iqtisodiy sotsiologiya — bu turli iqtisodiy hodisalarning ijtimoiy sabab va oqibatlarini oʻrganadigan fan sohasi hisoblanadi. Bu soha keng maʼnoda klassik davr va zamonaviy davrga boʻlinadi, zamonaviy davr esa „yangi iqtisodiy sotsiologiya“ nomi bilan ham tanilgan.

Klassik davr asosan zamonaviylik va uning tarkibiy jihatlari, jumladan ratsionalizatsiya, sekulyarizatsiya, urbanizatsiya va ijtimoiy tabaqalanish bilan bogʻliq edi. Sotsiologiya asosan kapitalistik zamonaviylikka javoban shakllanganligi sababli, iqtisodiyot koʻplab klassik sotsiologik tadqiqotlarda muhim rol oʻynagan. „Iqtisodiy sotsiologiya“ atamasi ilk bor William Stanley Jevons tomonidan 1879-yilda kiritilgan boʻlib, keyinchalik 1890–1920-yillar oraligʻida Émile Durkheim, Max Weber va Georg Simmel kabi olimlar asarlarida qoʻllanilgan[1]. Weberning „iqtisodiyot va din oʻrtasidagi munosabat“ hamda zamonaviy Gʻarbdagi madaniy „sehrsizlanish“ haqidagi ilmiy ishlari iqtisodiy sotsiologiyaning klassik davrida shakllangan yondashuvning eng yorqin namunalaridan biri hisoblanadi.

Zamonaviy iqtisodiy sotsiologiya iqtisodiy hodisalarning barcha zamonaviy ijtimoiy jihatlarini oʻrganishni oʻz ichiga olishi mumkin; shu sababli iqtisodiy sotsiologiyani iqtisodiyot va sotsiologiya kesishgan nuqtadagi fan sohasi sifatida qarash mumkin. Zamonaviy iqtisodiy sotsiologiyada tez-tez oʻrganiladigan yoʻnalishlarga iqtisodiy almashinuvlarning ijtimoiy oqibatlari, ularning oʻz ichiga olgan ijtimoiy maʼnolari hamda ular yuzaga keltiradigan yoki toʻsqinlik qiladigan ijtimoiy oʻzaro taʼsirlar kiradi[2].

Manbalar

  1. ↑ Swedberg, Richard „The Classics in Economic Sociology“, . Principles of Economic Sociology. Princeton University Press, 2003 — 1–31-bet. ISBN 978-1400829378. 
  2. ↑ Swedberg, Richard „Description and chapter-preview links“, . Economics and Sociology: Redefining Their Boundaries: Conversations with Economists and Sociologists. Princeton University Press, 1990 — v–vi-bet. ISBN 978-0-691-00376-4.