Soch Kral
Faqir Soch Kral R.A. | |
|---|---|
 Soch Kral maqbarasi | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi |
Ismoil 1782 |
| Vafoti | 29-noyabr 1854 |
| Pulvama | |
| Dini | Islom |
| Era | 19-asr boshlarida |
| Hudud | Kashmir vodiysi |
| Mazhab | Ishq, (Tasavvuf) |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Tasavvuf |
| Boshqa nomlari | Soch Seab |
Soch Kral (1782 – 29-noyabr 1854), kashmirlik soʻfiy shoir boʻlgan va soʻfiy avliyo sifatida eʼtirof etiladi[1]. U 1782-yilda hozirgi Pulvama tumani, Jammu va Kashmirdagi Inder qishlogʻida tugʻilgan. Kasbi boʻyicha kulol edi. U sodda hayot kechirib, umrini ruhiyat, yakkaxudolik va irfonga bagʻishlagan. U soʻfiy shoir Orif Kralning oʻgʻli edi[2].
Soch Kral ehtimol oʻz avlodlari hanuz yashab kelayotgan Anantnag tumanidagi Devsar qishlogʻiga koʻchgan boʻlishi mumkin. U uylanib, keyin xotinidan ajrashgan[2] va 1854-yil 29-noyabrda Inderda vafot etgan[2]. U kashmirlik soʻfiy shoirlar Mahmud Gami, Vahob Xar, Karam Buland va Shoh Qalandarning zamondoshi edi. Soch Kralga Babgam, Pulvamadan boʻlgan soʻfiy avliyo Moʻmin Sohib pirlik qilgan[3].
Nashr etilgan asarlari
2021-yilda Mushtaq B. Barq qalamiga mansub Songs of Soch Kral („Soch Kral qoʻshiqlari“) asari Kitab Mahal Publishers tomonidan nashr etildi. Kitobda Soch Kralning 23 ta sheʼrining inglizcha tarjimalari va sharhlari berilib, ularning irfoniy va insonparvarlik mavzulari tahlil qilingan[4].
2025-yilda Kashmir universitetining kashmir tili kafedrasi mudiri Mehfuza Jan Soch Kral sheʼrlarini Kuliyati Soch Kral nomli 234 betlik kitobga jamlab, Meezan Publishers, Srinagar nashriyotida chop ettirdi. Kitobda jamoatchilikka ilgari maʼlum boʻlmagan sheʼrlari jumladan 45 ta qoʻshiq oʻrin olgan boʻlib, unda uning hayoti, sheʼriy uslubi va maʼnaviy-falsafiy qarashlariga oid batafsil sharhlar keltirilgan[3].
Merosi
Blogspot.com dagi bir blogerning yozishicha, Soch Kral sheʼriyatdan odamlar ongini yoritish vositasi sifatida foydalangan[5], va uning ijodi kashmir sheʼriyatida tasavvufni targʻib qilgan[6].
Pulvamadagi Soch Kral Memorial College of Education (Soch Kral xotira pedagogika kolleji) uning nomi bilan atalgan[2].
Taxminan 2009-yilda shtat hukumati Soch Kral maqbarasi yaqinida madaniy meros maskanini rivojlantirish uchun 50 lakh rupiy ajratgan. 2012-yilda qurilish hali boshlanmagan edi[7].
2016-yilda Pulvama daraja kollejida xonanda Dhananjay Kaul Lol Ded, Mahjur, Vahob Xar va Soch Kralni „Pulvama yetishtirgan buyuk soʻfiylardan“ deb taʼriflab, ularning sheʼrlarini oʻzi bastalagan kuylar bilan ijro etgan[8].
Manbalar
- ↑ „Before Iqbal’s ‘shikwa’, there was Soch Kral’s divine petition“. Free Press Kashmir (2022-yil 22-oktyabr).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Soch Kral a Sufi Poet“. SKM College. 2016-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 12-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 „‘Kuliyati Soch Kral’ (by Dr. Mehfooza Jan)“. Kashmir Images (2025-yil 18-may).
- ↑ „Songs of a Mystic“. Greater Kashmir (2021-yil 7-iyul).
- ↑ „Kashmri rooster“. Qaraldi: 2016-yil 13-aprel.
- ↑ „Tributes paid to Soch Kral“. Greater Kashmir (2011-yil 24-iyul). Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
- ↑ Maqbool, Zahid „Construction of Soch Kral heritage site hits roadblock“. Greater Kashmir (2012-yil 6-mart). Qaraldi: 2019-yil 17-mart.
- ↑ Ashiq, Peerzada. „Pandit couple spread notes of harmony in Kashmir“ (2016-yil 8-iyun). Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.