Smederevo qamali

Sanalar	1459-yil
Urush yeri	Serb despotligi, Smederevo
Natija	Usmoniylarning gʻalabasi Serb despotligi quladi;

Smederevo qamali
Sanalar	1459-yil
Urush yeri	Serb despotligi, Smederevo
Natija	Usmoniylarning gʻalabasi Serb despotligi quladi;
Qoʻmondonlar
Usmoniylar imperiyasi Mehmed II; Vali Mahmud posho;	Serb despotligi ; Vengriya qirolligi Helena Palaiologina; Stefan Branković; Stephen Tomašević;

Smederevo qamali – Mehmed II ning toʻrtinchi serb yurishi chogʻida Smederevo qal’asiga qilgan hujumi.

Tarixi

1458-yil boshida serb masalasi yana kun tartibiga chiqdi. Bu masalani hal qilish chogʼida serblar ikkiga boʼlindi. Koʻplab zodagonlar Usmoniylar tomonini tanladilar. Serblar uzoq muddat qarshilik koʻrsata olmasliklarini anglaganliklari bois ular katolik vengerlar hukmronligi oʻrniga Usmoniy hukmronligini afzal koʻrdilar^[1].

Usmoniylar hukumati bu voqealardan xabar topgach, serblar masalasini butunlay hal etishga qaror qildi. 1458-yilda sulton Morea yurishiga yoʻl olayotgan chogʼida Mahmud poshoga 1000 nafar yanichar berdi va uni Serbiyaga yubordi^[2].

Serblarning poytaxti Smederevo atrofidagi bir qancha muhim qal’alarni egallagach, Mahmud posho Smederevoni ham qamal qildi va tashqi devorlarni yorib oʼtdi. Biroq asosiy qal’ani egallay olmadi va qamal bekor qilindi^[2].

Qamal

Serbiya toʻliq turk viloyatiga aylanishi uchun Smederevo qulashi zarur edi. Shu sababdan Mehmed posho 1459-yilda Smederevoni shaxsan oʻzi egallash uchun Sofiyaga keldi va u yerdan Serbiyaga yurish boshladi. Sultonning yurishi davomida unga serblar yordam koʻrsatdi. U Smederevo qarshisida paydo boʻlgach, serblar qal’a kalitlarini sultonga yuborib, undan himoya soʻradilar. Bu vaziyat tufayli Serbiya despoti Stephen Tomašević 1459-yil iyul oyining boshida venger askarlari bilan birga chekinishga majbur boʻldi^[3].

Oqibati

Smederevoning qulashi shimoliy Serbiyadagi barcha kichik qal’alar taslim boʻlishiga sabab boʼldi. 1459-yil oxiriga kelib, taxminan 200 000 serb asiri bilan butun Serbiya Mehmed poshoning nazoratiga oʻtdi va shu tariqa 400-yildan ortiq davom etgan Usmoniylar hukmronligi boshlandi^[4].

Smederevoning sanjakka aylantirilishi qoʻshni hukumatlar, xususan, vengerlar uchun xavf tugʼdirdi. Shundan soʻng, Belgrad Usmoniylar tomonidan zabt etilgunga qadar Smederevo qalʼasi Vengriyaga qarshi hujumlar va reydlar uchun baza sifatida xizmat qildi^[3].

Manbalar

↑ Clot, André. Mehmed II: Le conquérant de Byzance (French). Le Grand livre du mois, 2005. ISBN 9782702817735.
↑ ^2,0 ^2,1 Uzunçarşılı, İsmail. Osmanlı Tarihi (2.Cilt). Türk Tarih Kurumu, 2011. ISBN 9789751600127.
↑ ^3,0 ^3,1 Tansel, Selahattin. Osmanlı Kaynaklarına Göre Fatih Sultan Mehmed'in Siyasi ve Askeri Faaliyeti. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014. ISBN 9789751610812.
↑ Freely, John. The Grand Turk: Sultan Mehmet II-Conqueror of Constantinople and Master of an Empire. Overlook Books, 2009 — 65–66-bet. ISBN 9781590202487.

[1] Clot, André. Mehmed II: Le conquérant de Byzance (French). Le Grand livre du mois, 2005. ISBN 9782702817735.

[Uzunçarşılı-2] 2,0 ^2,1 Uzunçarşılı, İsmail. Osmanlı Tarihi (2.Cilt). Türk Tarih Kurumu, 2011. ISBN 9789751600127.

[Tansel-3] 3,0 ^3,1 Tansel, Selahattin. Osmanlı Kaynaklarına Göre Fatih Sultan Mehmed'in Siyasi ve Askeri Faaliyeti. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014. ISBN 9789751610812.

[Freely-4] Freely, John. The Grand Turk: Sultan Mehmet II-Conqueror of Constantinople and Master of an Empire. Overlook Books, 2009 — 65–66-bet. ISBN 9781590202487.

[1]

[2]

[3]

[4]