Skunxa
| Skunxa | |
|---|---|
 Skunxaning Behistun relyefi Yorliq: iyam Skuⁿxa hya Saka („Bu Skuⁿxa, u sak“)[1] | |
| Sakā tigraxaudā qiroli | |
| Saltanat | VI asr oʻrtalari – miloddan avvalgi 518-yil |
| Oʻtmishdoshi | Toʻmaris (?) |
| Davomchisi | nomaʼlum |
| Saka | Skuⁿxa |
| Dini | Skiflar dini |
Skunxa (qadimgi forscha: 𐎿𐎤𐎢𐎧 Skuⁿxa), miloddan avvalgi 6-asrda saklar guruhi boʻlgan sak tigraxauda („Uchli qalpoq kiyib yuruvchi saklar“) shohi boʻlgan.
Ismi
Skuⁿxa nomi osetincha atama bilan bogʻliq boʻlib, „oʻzini farqlash“ degan maʼnoni anglatadi hamda Digor lahjasida skₒyxyn (osetin: скойхйн ) va temir lahjasida æsk’wænxun osetin: ӕскъуӕнхун ) sifatida tasdiqlangan[2][3].
Qo‘lga olinishi
Miloddan avvalgi 519-yilda Ahamoniylar hukmdori Doro I sak qabilasiga hujum qilib, ularning podshohini asirga oladi. Uning qoʻlga olinishi Behistun yozuvi boʻrtma haykalida, magʻlubiyatga uchragan „soxta podshohlar“ qatori soʻnggida tasvirlangan[4]. Doro magʻlubiyatidan soʻng uning oʻrniga boshqa qabila boshligʻini tayinladi[5].
Manbalar
- ↑ „Old Persian Corpus: Part No. 23: Text: DBk“. Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien. Goethe University Frankfurt. Qaraldi: 2022-yil 28-iyul.
- ↑ Schmitt, Rüdiger „SCYTHIAN LANGUAGE“. Encyclopædia Iranica (2018). — „OPers. Skunxa- (the leader of the Sakas, who rebelled against Darius I), perhaps related to Oss. skₒyxyn/æsk’wænxun “to distinguish oneself”.“. Qaraldi: 2022-yil 28-iyul.
- ↑ Schmitt, Rüdiger (2018). "Die Sprache der Skythen". Nartamongæ. The Journal of Alano-Ossetic Studies: Epic, Mythology & Language 13 (1–2): 77–86. doi:10.23671/VNC.2018.1-2.37869. ISSN 1810-8172. https://vncran.ru/upload/nartamongae/2018/77-86.pdf. Qaraldi: 28 July 2022. "3. altpers. Skunxa- (der Anführer der Saken, die sich gegen Dareios I. erhoben), vielleicht zu verbinden mit osset. digoron skₒyxyn, iron æsk’wænxun „sich auszeichnen usw.“."Skunxa]]
- ↑ Rolle, Renate. The World of the Scythians. University of California Press, 1 July 1992 — 47-bet. ISBN 978-0520068643.
- ↑ M. A. Dandamayev. History of Civilizations of Central Asia Volume II: The development of sedentary and nomadic civilizations: 700 BC to AD 250. UNESCO, 1999 — 44–46-bet. ISBN 978-8120815407.