Siyanobakteriyalar
Sianobakteriyalar bo'limiga kiruvchi suvo'tlar o'simliklar dunyosining eng qadimgi vakillari bo'lib, o'zining juda sodda tuzilishi bilan boshqa suvo'tlardan farq qiladi. Sianobakteriyalar (ko'k-yashil suvo'tlar) bir hujayrali va koloniya hosil qiluvchi organizmlar bo'lib, ko'p hujayrali vakillari to'g'ti yoki bukilgan, hatto spiralsimon shakllari ham mavjud. Hujayrasida xilma-xil pigmentlar uchraydi, lekin ular orasida fikotsian (ko'k) va xlorofill (yashil) pigmentlari ko'proq bo'ladi. ko'k yashil suvo'tlar bakteriyalarga o'xshash, hujayrasining tiriklik qismi yadro va boshqa hujayra organoidlariga ajralmagan. Hujayra po'sti pektindan iborat. Hujayrada fotosintez mahsuli sifatida oqsil donachalari zaxira moddalar sifatida to'lanadi. Ko'k-yashil suvo'tlar hujayrasi odatda ikkiga bo'linish yo'li bilan ko'payadi. Bundan tashqari, ipsimon vakillari iplarining bir necha qismlarga ajralishi, ya'ni gormoniylar yordamida ko'payadi. [1]
Ko'k-yashil suvo'tlar bo'limining bir hujayrali vakillariga xrokokk (chroccoccus), ipsimon holdagi vakillariga ossilatoriyani (ossillatoria), koloniyali vakillariga e'sa nostokni (nostoc) misol qilish mumkin.
Ossillatoriya[2] - oddiy ipsimon, shilimshiq pardasi bo'lmagan, hujayrasining e'ni bo'yidan bir necha martta katta. Ossillatoriya ipi tanasi bo'ylab bir xilda tuzilgan hujayralardan iborat. Sitoplazmada rangsiz sentrioplazma va uni o'rab olgan rangli xromatoplazma ajratiladi. Ossillatoriya ipi alohida gormogoniylarga ajralib ketish yo'li bilan ko'payadi. Tabiatda ossillatoriyani sholi-poyalar, ko'lmak suvlar, hovuz va ko'llarda uchratish mumkin.
Nostok[3] - koloniya holda yashovchi suvo'ti bo'lib, koloniyasi yong'oq yoki olxo'ri donasidek kattalikda bo'ladi. U shilimshiq po'st bilan qoplangan. Koloniyada sharsimon hujayralar marjonsimon, xilma-xil buralgan, ipsimon ko'rinishlarda joylashgan. Nostok koloniyasi ko'pincha tog'li tumanlarda buloq, soy va ariqlarda keng tarqalgan.
Tahshqi ko'rinishi jihatdan sodda tuzilgan ko'k yashil suvo'tlar tashqi muhitning noqulay sharoitlarga ancha moslashuvchan, shuning uchun ham ularni va sho'r suvlarda, tuproq va uning yuzasida hattoki qaynar buloqlarda ham uchratish mumkin. Markaziy Osiyo cho'llarida ko'k-yashil suvo'tlar tuproq hosil bo'lishi jarayonlarida qatnashadi. Ular atmosferadagi erkin azotni o'zlashtirish hususiyatiga ega va tuproqni azotga boyitadi. Yaponiya va Xitoyda nostokni ba'zi turlari ozuqa sifatida ishlatiladi.
