Sifat Jazirat al-Arab
| Asl nomi | صفة جزيرة العرب |
|---|---|
| Muallif(lar) | Abu Muhammad al-Hasan al-Hamdaniy |
| Mamlakat | Leiden |
| Til | Arab tili |
| Janr(lar)i | Geografiya, Sayohat |
| Nashriyot | Brill nashriyoti |
Sifat Jazirat al-Arab (Arab tili: صفة جزيرة العرب, Arabiston yarimorolining tavsiflari) — X asr kimyogari, geograf va tarixchisi Abu Muhammad al-Hasan al-Hamdaniy tomonidan yozilgan kitob. Kitob al-Hamdaniy hayoti davridagi Arabiston yarimoroli holatini tasvirlaydi; unda yarimorolda uchraydigan turli flora va fauna hamda qabilalar haqida batafsil maʼlumotlar keltirilgan.
Tarixi
Qoʻlyozmalari topilgach, Sifat Jazirat al-Arab qayta bosildi va 1884-yilda Leiden shahrida Brill nashriyoti tomonidan sharqshunos olim David Heinrich Müller tahriri va izohlari bilan nashr etildi[1]. Keyinchalik u 1953-yilda Qohirada qayta bosildi. Shundan soʻng tarixchi Ismail bin Ali al-Akva asarni 1974-yilda yana tahrir qilib, izohlar bilan toʻldirdi va qayta koʻrib chiqilgan nusxani 1990-yilda nashr qildi[2]. Dar Al Afaq Al Arabiya 2000-yilda 1990-yilgi nashrning yana bir versiyasini chop etdi[3].
Sifat Jazirat al-Arab al-Hamdaniyning eng koʻp murojaat qilinadigan asarlaridan biri sifatida ham qaraladi[4].
Mazmuni
Kitob X asrda Arabiston yarimorolining batafsil tasvirini beradi[5][a]. Kitobda al-Hamdaniy, shuningdek, Klavdiy Ptolemey kabi avvalgi geograflardan, shuningdek Kitab Hirmis al-hakim (Donishmand Germes kitobi)dan iqtibos keltiradi[1][2]. Arabiston yarimorolining flora va faunasi juda batafsil bayon qilingan, shuningdek al-Hamdaniy muloqotda boʻlgan qabilalar ham roʻyxat qilingan[1][2]. Kitobning oxirlarida sheʼrlar hamda iltijolar keltiriladi[1][2].
Al-Hamdaniy kitobda tasvirlagan joylar qatoriga tarixiy va arxeologik Thaj yodgorligi ham kiradi. U hozirgi Saudiya Arabistoni hududida joylashgan[6]. Shuningdek, Arabiston yarimorolida oltin va kumush qayerlarda topilishi mumkinligini ham tasvirlaydi[7].
Yana qarang
- Al-Iklil, al-Hamdaniyning yamanliklar tarixi haqidagi kitobi
Izohlar
- ↑ al-Hamdaniy kitob Islomiy hijriy taqvimning 4-asrida yozilganini aytadi; bu milodiy X asrga to‘g‘ri keladi, deb hisoblash mumkin.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 al-Hamdani. Ṣifāt Jazīrat al-'Arab. Leiden: Brill Publishers, 1884.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 al-Hamdani. Ṣifāt Jazīrat al-'Arab. Yemen: Maktaba Al Arshad, 1990.
- ↑ al-Hamdani. Ṣifāt Jazīrat al-'Arab. Dar Al Afaq Al Arabiya, 2000. ISBN 977-572771-5.
- ↑ Cartography in the Traditional Islamic and South Asian Societies, History of Cartography. The University of Chicago Press, 1987.
- ↑ Brandt, Marieke (2014-03-22). "The contemporary structures and historical formation of the Khawlan and Juma'ah Tribes in Sa'dah, Northwest Yemen" (English). Anthropology of the Middle East 9 (1): 59–83. https://go.gale.com/ps/i.do?id=GALE%7CA419762800&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=17460719&p=AONE&sw=w&userGroupName=anon~891ad163&aty=open-web-entry.
- ↑ Mandaville, James P. (1963). "Thāj: A Pre-Islamic Site in Northeastern Arabia". Bulletin of the American Schools of Oriental Research (172): 9–20. doi:10.2307/1355711. ISSN 0003-097X. https://www.jstor.org/stable/1355711.
- ↑ Dunlop, D. M. (1957). "Sources of Gold and Silver in Islam According to al-Hamdānī (10th Century A. D.)". Studia Islamica (8): 29–49. doi:10.2307/1595246. ISSN 0585-5292. https://www.jstor.org/stable/1595246.