Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Sibirlar: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
|related =  
|related =  
}}
}}
'''Sibirlar''' (oʻz adi - Сыбырлар, ''Sıbırlar'') - [[Shimoliy Osiyo]]ning janub-gʻarbisinda - Sibirning mahalliy halki. [[Sibir tili|Sibir tilda]] gaplashadilar.
'''Sibirlar''' (oʻz adi - Сыбырлар, ''Sıbırlar'') — [[Shimoliy Osiyo]]ning janub-gʻarbisinda - Sibirning mahalliy halki. [[Sibir tili|Sibir tilda]] gaplashadilar.


== Tarkibi ==
== Tarkibi ==
Sibirlarning tarkibiga ''Tatar'' degan so‘z bilan umumiy nomlanib kelinguvchi quyidagi yerlik elatlar kiradi:
Sibirlarning tarkibiga ''Tatar'' degan soʻz bilan umumiy nomlanib kelinguvchi quyidagi yerlik elatlar kiradi:
#Barabagi Tatarlar;
#Barabagi Tatarlar;
#Eushta Tatarlar;
#Eushta Tatarlar;


== Tarixi ==
== Tarixi ==
Sibir Xonligi hozirgi Sibirlarning ajdodlari asos solgan davlat deb qaraladi. Sibirlarning Musulmonlashishi haqida turli tarixiy ma’lumotlar bor, ulardan biri - bu Tobolskning Tatarlarining orasida saqlanib qolingan rivoyat bo‘lib u 1897-yili taniqli Xakas olimi N. F. Katanov tomonidan "Предания тобольских татар о прибытии в 1572 г. мухаммеданских проповедников в г. Искер" (1572-yili Iskar shahriga Muhammadiy chaqiriqchilarning kelganligi haqidagi Tobolskning Tatarlarining Rivoyati") degan nom ostidagi maqolada chop etilgan.
Sibir Xonligi hozirgi Sibirlarning ajdodlari asos solgan davlat deb qaraladi. Sibirlarning Musulmonlashishi haqida turli tarixiy maʼlumotlar bor, ulardan biri - bu Tobolskning Tatarlarining orasida saqlanib qolingan rivoyat boʻlib u 1897-yili taniqli Xakas olimi N. F. Katanov tomonidan "Предания тобольских татар о прибытии в 1572 г. мухаммеданских проповедников в г. Искер" (1572-yili Iskar shahriga Muhammadiy chaqiriqchilarning kelganligi haqidagi Tobolskning Tatarlarining Rivoyati") degan nom ostidagi maqolada chop etilgan.


== Adabiyoti ==
== Adabiyoti ==
Sibirlarning xalq og‘zaki ijodiga mansub bir nechta dostonlari bor bo‘lib, ularga, jumladan:
Sibirlarning xalq ogʻzaki ijodiga mansub bir nechta dostonlari bor boʻlib, ularga, jumladan:
#''Altayn Sayn Sume'' (Barabagi Tatarlardan),  
#''Altayn Sayn Sume'' (Barabagi Tatarlardan),  
#''Yastay Möngke'' va  
#''Yastay Möngke'' va  
#''Yir Tushluk''  
#''Yir Tushluk''  
misol bo‘ladi. Yir Tushluk degan nom V. Radlov tomonidan ''yerga tushgan'' ya’ni uning ichiga kirgan deb yo‘nilgan bo‘lib, ushbu dostonning o‘zida qam-shomonchilikka borib taqaluvchi kechinmalarni saqlab qolganligi dostonning o‘ziga xos xususiyatlaridan biridir. Altayn Sayn Sumening o‘zgacha xususiyatlaridan biri esa, uzoq muddat farzandsiz yashab kelgan chol va kampirning bola tug‘ilgach uni o‘ldirishga urunishlaridir<ref>https://tatarica.org/tat/razdely/kultura/folklor-verbalnyj/tatarskij-epos/altain-sain-sume</ref>.
misol boʻladi. Yir Tushluk degan nom V. Radlov tomonidan ''yerga tushgan'' yaʼni uning ichiga kirgan deb yoʻnilgan boʻlib, ushbu dostonning oʻzida qam-shomonchilikka borib taqaluvchi kechinmalarni saqlab qolganligi dostonning oʻziga xos xususiyatlaridan biridir. Altayn Sayn Sumening oʻzgacha xususiyatlaridan biri esa, uzoq muddat farzandsiz yashab kelgan chol va kampirning bola tugʻilgach uni oʻldirishga urunishlaridir<ref>https://tatarica.org/tat/razdely/kultura/folklor-verbalnyj/tatarskij-epos/altain-sain-sume</ref>.


== Manbalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{manbalar}}

2026-yil 21-noyabr, 05:54 dagi (joriy) koʻrinishi

Sibirlar
Umumiy aholi soni
Katta aholiga ega mintaqalar
Tillar
Sibir tili
Dinlar
islom[1]

Sibirlar (oʻz adi - Сыбырлар, Sıbırlar) — Shimoliy Osiyoning janub-gʻarbisinda - Sibirning mahalliy halki. Sibir tilda gaplashadilar.

Sibirlarning tarkibiga Tatar degan soʻz bilan umumiy nomlanib kelinguvchi quyidagi yerlik elatlar kiradi:

  1. Barabagi Tatarlar;
  2. Eushta Tatarlar;
  3. Tomskning Tatarlari;
  4. Tobolskning Tatarlari.

Sibir Xonligi hozirgi Sibirlarning ajdodlari asos solgan davlat deb qaraladi. Sibirlarning Musulmonlashishi haqida turli tarixiy maʼlumotlar bor, ulardan biri - bu Tobolskning Tatarlarining orasida saqlanib qolingan rivoyat boʻlib u 1897-yili taniqli Xakas olimi N. F. Katanov tomonidan "Предания тобольских татар о прибытии в 1572 г. мухаммеданских проповедников в г. Искер" (1572-yili Iskar shahriga Muhammadiy chaqiriqchilarning kelganligi haqidagi Tobolskning Tatarlarining Rivoyati") degan nom ostidagi maqolada chop etilgan.

Sibirlarning xalq ogʻzaki ijodiga mansub bir nechta dostonlari bor boʻlib, ularga, jumladan:

  1. Altayn Sayn Sume (Barabagi Tatarlardan),
  2. Yastay Möngke va
  3. Yir Tushluk

misol boʻladi. Yir Tushluk degan nom V. Radlov tomonidan yerga tushgan yaʼni uning ichiga kirgan deb yoʻnilgan boʻlib, ushbu dostonning oʻzida qam-shomonchilikka borib taqaluvchi kechinmalarni saqlab qolganligi dostonning oʻziga xos xususiyatlaridan biridir. Altayn Sayn Sumening oʻzgacha xususiyatlaridan biri esa, uzoq muddat farzandsiz yashab kelgan chol va kampirning bola tugʻilgach uni oʻldirishga urunishlaridir[2].