Sibirlar
| Sibirlar |
|---|
| Umumiy aholi soni |
| Katta aholiga ega mintaqalar |
| Tillar |
|
Sibir tili |
| Dinlar |
| islom[1] |
Sibirlar (oʻz adi - Сыбырлар, Sıbırlar) — Shimoliy Osiyoning janub-gʻarbisinda - Sibirning mahalliy halki. Sibir tilda gaplashadilar.
Tarkibi
Sibirlarning tarkibiga Tatar degan soʻz bilan umumiy nomlanib kelinguvchi quyidagi yerlik elatlar kiradi:
- Barabagi Tatarlar;
- Eushta Tatarlar;
- Tomskning Tatarlari;
- Tobolskning Tatarlari.
Tarixi
Sibir Xonligi hozirgi Sibirlarning ajdodlari asos solgan davlat deb qaraladi. Sibirlarning Musulmonlashishi haqida turli tarixiy maʼlumotlar bor, ulardan biri - bu Tobolskning Tatarlarining orasida saqlanib qolingan rivoyat boʻlib u 1897-yili taniqli Xakas olimi N. F. Katanov tomonidan "Предания тобольских татар о прибытии в 1572 г. мухаммеданских проповедников в г. Искер" (1572-yili Iskar shahriga Muhammadiy chaqiriqchilarning kelganligi haqidagi Tobolskning Tatarlarining Rivoyati") degan nom ostidagi maqolada chop etilgan.
Adabiyoti
Sibirlarning xalq ogʻzaki ijodiga mansub bir nechta dostonlari bor boʻlib, ularga, jumladan:
- Altayn Sayn Sume (Barabagi Tatarlardan),
- Yastay Möngke va
- Yir Tushluk
misol boʻladi. Yir Tushluk degan nom V. Radlov tomonidan yerga tushgan yaʼni uning ichiga kirgan deb yoʻnilgan boʻlib, ushbu dostonning oʻzida qam-shomonchilikka borib taqaluvchi kechinmalarni saqlab qolganligi dostonning oʻziga xos xususiyatlaridan biridir. Altayn Sayn Sumening oʻzgacha xususiyatlaridan biri esa, uzoq muddat farzandsiz yashab kelgan chol va kampirning bola tugʻilgach uni oʻldirishga urunishlaridir[2].