Shrabliyyin masjidi
| Masjid | |
_(2).jpg) | |
| Mamlakat |  Marokash
|
| Shahar | Fos |
| Koordinatalar | 34°03′53.5″N 4°58′40.1″W / 34.064861°N 4.977806°W |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Mariniylar meʼmorchiligi, Marokash–Andalus me’morchiligi |
| Asoschi | Abu al-Hasan |
| Binokorlik | 1331—1348 |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Shrabliyyin masjidi (arabcha: جامع الشرابليين; shuningdek, arab yozuvini lotinlashtirishda Shirabliyyin, Cherabliyine va boshqa shakllarda ham yoziladi) — Marokashning Fos shahrida joylashgan, Mariniylar sulolasi davriga oid masjiddir.
Tarixi
Masjid XIV asrda Mariniylar davrida barpo etilgan[1][2]. Qurilishning aniq sanasi va homiysi tasdiqlanmagan boʻlsa-da, u milodiy 1331–1348-yillarda hukmronlik qilgan Mariniy sultoni Abu al-Hasan tomonidan qurilgan deb hisoblaniladi[3][4].
Abu al-Hasan Mariniylar davrining eng sermahsul quruvchilaridan biri boʻlgan va u Fos hamda uning atrofida bir necha madrasa va masjidlar qurilishiga boshchilik qilgan[5].
Meʼmorchiligi
Masjid ayniqsa oʻzining minorasi bilan mashhur boʻlib, u oʻrta asrlarga xos Marokash–Andalus meʼmorchiligi uslubida (avvalgi Almohadlar davri namunalaridan rivojlangan) juda boy bezatilgan. Minora bezagida darj-v-ktaf yoki sebka naqshi qoʻllanilgan boʻlib, u palmette yoki fleur-de-lis shakllarini eslatadi va fasadlarning katta qismini qoplaydi. Bundan tashqari, poydevor qismida koʻp bargli kamar (polilobli ark) naqshlari, yuqori qismida merlonlar hamda boʻsh joylarni toʻldirib turuvchi rang-barang mozaik plitkalar (zellij) mavjud[1][6].
Bu mozaikalardan biri, yaʼni minora ichki hovliga qaragan tomonidagi bezak, kvadrat kufiy uslubidagi mashhur yozuv bilan ziynatlangan[2]. Minoradagi rangli mozaika plitkalari ehtimol Moulay Sulaymon hukmronligi davrida (1792–1822-yillar oraligʻida) qoʻshilgan boʻlishi mumkin, biroq minoraning yuqori qismidagi keng zellij tasmasi katta ehtimol bilan Mariniylar davridagi asl loyihaning bir qismi hisoblanadi[7].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Métalsi, Mohamed. Fès: La ville essentielle. Paris: ACR Édition Internationale, 2003 — 71, 188-bet. ISBN 978-2867701528.
- ↑ 2,0 2,1 Maslow, Boris. Les mosquées de Fès et du nord du Maroc. Paris: Éditions d'art et d'histoire, 1937 — 74–79-bet.
- ↑ Marçais, Georges. L'architecture musulmane d'Occident. Paris: Arts et métiers graphiques, 1954 — 281-bet.
- ↑ Salmon, Xavier. Fès mérinide: Une capitale pour les arts, 1276-1465. Lienart, 2021 — 123–124-bet. ISBN 9782359063356.
- ↑ Cory, Stephen „Abu al-Hasan 'Ali ibn Uthman“, . Dictionary of African Biography (en). Oxford University Press, 2012 — 55-bet. ISBN 978-0-19-538207-5.
- ↑ Le Tourneau, Roger. Fès avant le protectorat: étude économique et sociale d'une ville de l'occident musulman. Casablanca: Société Marocaine de Librairie et d'Édition, 1949 — 132-bet.
- ↑ Salmon, Xavier. Fès mérinide: Une capitale pour les arts, 1276-1465. Lienart, 2021 — 123–124-bet. ISBN 9782359063356.
Havolalar
Vikiomborda „Shrabliyyin masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Masjid haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |