Shoh masjidi (Mashhad)
| Masjid | |
Shoh masjidi
مسجد هفتاد و دو تن | |
| Tasvir yaratishda xatolik: | |
| Masjid 2017-yilda | |
| Mamlakat |  Eron
|
| Hudud | Razaviy Xuroson ustoni |
| Joylashuvi | Mashhad |
| Yoʻnalishi | shialik |
| Meʼmoriy uslub | Islom meʼmorchiligi |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Gumbaz balandligi | 17.4 m (57 ft) |
| Minoralar soni | 2 |
| Minoralar soni | 2 |
| Minoralar balandligi | 20 m (66 ft) (shimoliy) 15.4 m (51 ft) (janubiy) |
| Qurilish materiali | tosh, gʻisht |
Shoh masjidi (arabcha: مسجد الشاه (مشهد)) Eron inqilobidan beri Haftod-o Dotan masjidi (forscha: مسجد هفتاد و دو تن) nomi bilan ham tanilgan, Imom Rizo ziyoratgohi majmuasining bir qismi boʻlgan Oʻn ikki imom shialik maqbarasi va masjidi. Eronning Razaviy Xuroson ustoni Mashhad shahrida joylashgan[1][2].
Masjid Temuriylar davriga taalluqli boʻlib, 1932-yil 9-iyulda Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladigan Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan[1].
Tarixi
Dastlab masjid joylashgan hududda „Malikshoh“ unvoni bilan tanilgan Temuriy amaldor Amir Gʻiyosiddin nomiga maqbara qurilgan[3]. Keyinchalik u kattaroq masjid sifatida kengaytirilgan. Qurilish 1451-yilda yakunlangan va shundan soʻng masjid Shoh masjidi deb atalgan. Safaviylar davrida masjid Sulton Husayn tomonidan keng koʻlamda taʼmirlangan, yakuniy taʼmirlash ishlari esa Nodirshoh Afshor hukmronligi davrida nihoyasiga yetkazilgan[1][2].
Shoh masjidi 1893-yilda Eronning milliy meros obyekti sifatida roʻyxatga olingan. Eron inqilobidan soʻng masjid „Haftod-o Dotan masjidi“ deb qayta nomlangan. „Haftod-o Dotan“ forscha „yetmish ikki shahid“ degan maʼnoni anglatadi[4]. Inqilob chogʻida halok boʻlgan, soni 72 tagacha yetgani aytiladigan muhim kishilar xotirasiga bagʻishlab shunday nom berilgan boʻlib, bu son Karbalo jangida Ahl ul-Bayt tomonidagi qurbonlar soniga mos keladi. Hozirgi kunda masjidning old ayvoni ofis binosiga aylantirilgan va jamoatchilik uchun yopilgan[1][2].
Galereya
-
„Le Tour du Monde“ jurnalining IV jildida Aleksandr de Bar tomonidan chizilgan 1861-yilgi tasvir
-
Masjid, 2011-yil
-
Masjid asosiy ayvonining yaqindan ko‘rinishi
-
Masjidda Amir G‘iyosiddin Malikshohga nisbat beriladigan qabr
-
Masjid yonida joylashgan hammom
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „fa:مسجد هفتاد و دو تن مشهد | پیشینه و معماری + عکس – گردشی تاپ“ (fa-IR) (2023-yil 29-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 26-dekabr.[sayt ishlamaydi]
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Masjid-i Shah“. www.archnet.org (2026-yil 17-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 26-dekabr.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „fa:آرامگاه «امیر غیاثالدین شاه ملک» - ایسنا“ (fa). www.isna.ir. Qaraldi: 2023-yil 26-dekabr.
- ↑ „fa:مسجد هفتاد و دو تن مشهد | آدرس + تاریخچه + اطلاعات بازدید“ (fa) (2022-yil 10-may). Qaraldi: 2023-yil 26-dekabr.
Adabiyotlar
- ; Elliot, Mark; Mohammadi, KaminLonely Planet Iran. Hong Kong: Lonely Planet Publications Pty Ltd, 2004.
- The Road to Oxiana. New York: Oxford University Press, 1982 — 121-bet.
- ; Wilber, DonaldThe Timurid Architecture of Iran and Turan. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1988 — 334–36-bet.
- Islamic Architecture: Form, Function, and Meaning. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2000 — 111-2, 156-7-bet.
- Iran. Geneva: Editions Olizane SA., 1993 — 133-bet.
- Timurid architecture in Khurasan. Costa Mesa, California: Mazdâ Publishers in association with Undena Publications, 1987 — 51, 67, 227-37-bet.
- Persian Architecture: The Triumph of Form and Color. New York: George Braziller, 1965 — 203, 261-bet.
Havolalar
Vikiomborda „Shoh masjidi (Mashhad)“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
.JPG){kind=link}
