Shirvonlik Hushang
| Shirvonlik Hushang | |
|---|---|
| Shirvonshoh | |
| Saltanat | tax. 1372 – 1382 |
| Oʻtmishdoshi | Kavus I |
| Davomchisi | Ibrohim I |
| Sulola | Kasranid |
| Otasi | Kavus |
| Dini | Sunniy islom |
Hushang (forscha: هوشنگ) 1372/73-yildan 1382-yilgacha Shirvonshoh boʻlgan.
Hayoti
U Kavus Ining oʻgʻli va vorisi edi; aynan uning davrida Shirvonshohlar davlati Jaloyiriylar sultonligi (1335–1432) hukmronligi ostiga tushgan. Hushangning oʻzi esa garov sifatida Shayx Uvays saroyida tarbiyalangan va otasi vafot etishi bilanoq ozod qilingan[1].
U qarshilik koʻrsatmadi va ehtimol 1375-yilda Shoh Shujo Muzaffariyning Ozarbayjonga yurishi doirasida Shirvonni zabt etish vazifasi berilgan Shoh Mansurga qarshi partizan urushini afzal koʻrgan boʻlishi mumkin[2]. U butun hukmronligi davomida yozuvlarida Shayx Husayn Jaloyir va Ahmad Jaloyir kabi Jaloyiriy hukmdorlar tilga olingan tangalarni zarb qilishda davom etdi. Munejjimboshiga koʻra, u qudratli Adil Aqa, yaʼni Ray hokimidan qoʻrqib Arranga qochgan birodarlarni yarashtirgan[3].
Hushang 1382-yilda oʻz fuqarolari tomonidan oʻldirilgan va shu tariqa sulolaning Kasranid tarmogʻiga barham berilgan[4]. Uning oʻrniga amakivachchasi Ibrohim I (h. 1382–1417) taxtga oʻtirgan[4]. Bu esa sulolaning Darbandiy tarmogʻi boshlanishini anglatgan[5].
Merosi
Shoir Muhammad ibn Muhammad al-Arif Ardabili oʻzining fors tilidagi masnaviy (qofiyadosh baytlarda yozilgan sheʼr) Farhod va Shirin asarini Hushangga bagʻishlagan[6]. Bu voqeani tasvirlovchi miniatyura nusxasi Istanbuldagi Topkapi saroyida saqlanadi[7].
Manbalar
- ↑ Wing, Patrick (2016), „Shaykh Uvays and the Jalayirid Dynasty“, The Jalayirids, Dynastic State Formation in the Mongol Middle East, Edinburgh University Press, 101–128-bet, doi:10.3366/j.ctt1bgzbrm.11, ISBN 978-1-4744-0225-5, qaraldi: 2023-11-15
- ↑ Ashurbeyli, Sara. Shirvanshahs' State (az). Baku: Poliqraf, 2006 — 214–217-bet. ISBN 978-5-87459-229-5.
- ↑ Minorsky 1958, s. 129.
- ↑ 4,0 4,1 Barthold & Bosworth 1997, s. 489.
- ↑ Minorsky 1958, s. 130.
- ↑ Çağman & Tanindi 2011, s. 225.
- ↑ Çağman & Tanindi 2011, s. 243.
Adabiyotlar
- Bosworth, C. E., ed (1997). "S̲h̲īrwān S̲h̲āh". Encyclopaedia of Islam. Volume IX: San–Sze (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 488–489 b. ISBN 978-90-04-10422-8. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/shirwan-shah-SIM_6968.
- Çağman, Fílíz; Tanindi, Zeren (2011). "Selections from Jalayirid Books In the Libraries of Istanbul". Muqarnas 28: 243, Fig.24. ISSN 0732-2992. https://www.jstor.org/stable/pdf/23350289.pdf.
- Minorsky, Vladimir. A History of Sharvān and Darband in the 10th-11th Centuries. W. Heffer & Sons, Ltd., 1958.