Shingiley masjidi
| Masjid | |
Shingiley masjidi
| |
 | |
| Mamlakat |  Ozarbayjon
|
| Joylashuvi | Dəstə, Ordubod tumani |
| Koordinatalar | 38°53′02″N 45°54′29″E / 38.88391076996538°N 45.90807923608517°E |
| Binokorlik sanasi | XIX asr |
Shingiley masjidi – XIX asrga oid masjid va tarixiy-meʼmoriy yodgorlik, Ozarbayjonning Ordubod tumanidagi Dəstə qishlogʻida joylashgan.
Masjid 2001-yil 2-avgustdagi Ozarbayjon Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan. 2007-yil 21-noyabrdagi Naxchivan Muxtor Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 98-sonli qaroriga koʻra, Shingiley masjidi respublika ahamiyatiga ega meʼmoriy yodgorlik sifatida tasniflangan.
Tarixi
Shingiley masjidi Ordubod tumanining Dəstə qishlogʻida joylashgan[1][2]. Masjiddan topilgan bitiklarga koʻra, u dastlab XI asrda qurilgan va XX asrda taʼmirlangan[1][3].
Masjidning ikkita kirish eshigi bor, asosiy kirish qismi shimoliy tomonda joylashgan boʻlib, u yerda ayvon ham mavjud[1]. Gʻarbiy va sharqiy devorlarning har birida 2 ta kamonli deraza, janubiy devorda esa 5 ta deraza bor. Tomni 6 ta ustun tutib turadi. Masjidning uzunligi 166 metr (545 ft), eni 9 metr (30 ft) va balandligi 43 metr (141 ft)[1].
Ozarbayjonda sovet istilosidan soʻng, 1928-yilda dinga qarshi rasmiy harakat boshlandi[4]. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalarni maʼrifiy maqsadlarda foydalanish uchun klublar ixtiyoriga topshirdi[4]. 1917-yilda Ozarbayjonda 3000 ta masjid mavjud boʻlgan boʻlsa, bu son 1927-yilda 1700 ta, 1928-yilda 1369 ta va 1933-yilga kelib atigi 17 tani tashkil qilgan[4][5]. Shingiley masjidi ham shu davrda oʻz faoliyatini toʻxtatgan.
Mustaqillikdan keyin
Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, masjid 2001-yil 2-avgustdagi Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan[6]. 2007-yil 21-noyabrdagi Naxchivan Muxtor Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 98-sonli qarori bilan Shingiley masjidi respublika ahamiyatiga ega meʼmoriy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan[7].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 The encyclopaedia of "Nakhchivan monuments". Naxçıvan: National Academy of Sciences of Azerbaijan, Nakhchivan Branch, 2008 — 444-5-bet.
- ↑ Səfərli, Hacıfəxrəddin. Naxçıvanın türk-islam mədəniyyət abidələri. Naxçıvan: Əcəmi NPM, 2017 — 39-bet.
- ↑ Seyidov. Tarixi Yerlər və Abidələr I Beynəlxalq Quba Simpoziumu / Mədəniyyətlərarası münasibətlərdə Naxçıvan memarlıq abidələrinin yeri (az), Bakı, 2019 — 72-bet. Qaraldi: 2022-yil 17-iyun (2022-yil 17-iyunda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Yunusov. Azərbaycanda İslam (az). Bakı: Zaman, 2004 — 140-1-bet. ISBN 9952-8052-2-5. Qaraldi: 2022-yil 14-dekabr (2023-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ Ələsgərova, Nəsrin „Ислам в Азербайджане: история и современность | Heinrich Böll Stiftung | Tbilisi – South Caucasus Region“ (ru). ge.boell.org (2005-yil 15-yanvar). 2019-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 4-sentyabr.
- ↑ „Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir“ (az). mct.gov.az (2001-yil 2-avgust). 2021-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-dekabr.
- ↑ Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisindəki dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri (az). Naxçıvan: Qızıl dağ nəşriyyatı, 2009 — 37-bet.
