Shihabiddin Ahmad ibn Abdulqodir ibn Salim ibn Usmon
Shihabiddin Ahmad ibn Abdulqodir ibn Salim ibn Usmon | |
|---|---|
| Unvoni | Arab Faqih |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Dini | Islom |
| Era | Adal sultonligi |
| Hudud | Afrikaning Sharqiy shoxi |
| Yurisprudensiya | Sunni |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Harbiy ishlar |
| Mashhur ish(lar)i | Futuh al-Habasha |
Shihabiddin Ahmad ibn Abdulqodir ibn Salim ibn Usmon, odatda Arab Faqih nomi bilan mashhur, Yamanning Jizon portidan boʻlgan yozuvchi[1]. U eng koʻp Futuh al-Habasha solnomasini yozgani bilan tanilgan; bu asar XVI asrdagi Efiopiya–Adal urushi haqida bevosita guvoh tomonidan yozilgan manbadir[2].
Hayoti
Arab Faqih Adal sultonligi fuqarosi va diniy soʻfiy boʻlgan[3][4]. Aksar olimlarning fikricha, u asli yamanlik boʻlgan[5][6][7][8].
Uning familiyasi Harar tilida „Arab Faqih“ boʻlib, „arab faqihi“ deb tarjima qilinadi; bu nom uning arab yamanlik ekanligiga ishora qiladi. Biroq Enrico Cerullining taʼkidlashicha, u ehtimol harar naslidan boʻlib, arab tilini mukammal egallagani uchun shu nom bilan tanilgan[9].
U oʻzining tugallanmay qolgan asarlarini Yamandagi Jizonda yozib borgan[9].
Tilshunos Giorgio Banti uning „Arab Faqih“ ismi arabcha lugʻat birliklari bilan tuzilgan boʻlsa-da, harar tili grammatik qoidalariga rioya qilgan holda shakllantirilganini eʼtiborga molik deb hisoblaydi[10].
Arab Faqih Adal va Habash oʻrtasidagi XVI asr urushini Harar aholisi nuqtai nazaridan bayon etuvchi Futuh al-Habasha asari bilan mashhurdir[11].
Adabiyotlar
- ↑ Subrahmanyam, Sanjay (October 2019). "Between Eastern Africa and Western India, 1500–1650: Slavery, Commerce, and Elite Formation". Comparative Studies in Society and History 61 (4): 832. doi:10.1017/S0010417519000276.
- ↑ Gori, Alessandro. Arab Faqīh. BRILL.
- ↑ Wion, Anaïs. Amélie Chekroun, La conquête de l'Ethiopie. Un jihad au xvie siècle. Paris, CNRS Èditions, 2023 — 108-bet.
- ↑ Chekroun, Amelie. Des futūḥ au Futūḥ al-Ḥabaša: usage symbolique d'un modèle littéraire arabe classique dans l'Éthiopie islamique du xvie siècle, Histoire ancienne et médiévale. Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne, 2015 — 309–317-bet. ISBN 979-10-351-0142-8.
- ↑ YaʼItyop̣yā qwānqwāwočenā sena ṣeḥuf maṣḥét. Addis Ababa University, 1997 — 27-bet.
- ↑ Getahun, Solomon. Culture and Customs of Ethiopia. Bloomsbury Publishing, 27 February 2014. ISBN 979-8-216-06942-3.
- ↑ Pankhurst, Richard (2009). "Barara, the Royal City of 15th and Early 16th Century (Ethiopia). Medieval and Other Early Settlements Between Wechecha Range and Mt Yerer: Results from a Recent Survey". Annales d'Éthiopie 24: 214. doi:10.3406/ethio.2009.1394. https://www.persee.fr/doc/ethio_0066-2127_2009_num_24_1_1394?q=arab%20faqih.
- ↑ Hassen, Mohammed (2017-12-04). "The Genealogy and Ethnic Identity of Ahmed Ibn Ibrahim Al-Gazi (Gragn) of Ethiopia: A Historiographical Reappraisal" (en). East African Journal of Social Sciences and Humanities 2 (2). doi:10.20372/eaj. ISSN 2959-149X. https://eajsh.haramayajournals.org/index.php/eajsh/article/view/475. "written by a Yemeni Arab chronicler known as Shihab al-din Ahmed bin Abd al-Qader bin Salem bin Uthman (for short Shihab al din, alias known as Arab Faqih in Ethiopian sources"[sayt ishlamaydi]
- ↑ 9,0 9,1 Cerulli, Enrico. Islam yesterday and today — 134-bet.
- ↑ Banti, Giorgio. The literature of Harar until the end of the 19th century. Edizioni di Storia e Letteratura — 151-bet.
- ↑ Chekroun, Amelie. Ottomans, Yemenis and the "Conquest of Abyssinia" (1531-1543), Corne de l'Afrique contemporaine / Contemporary Horn of Africa. Centre français des études éthiopiennes, 2016 — 163–174-bet. ISBN 978-2-11-172313-9.