Shestakov sselifroni
| Shestakov sselifroni | |
|---|---|
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Boʻgʻimoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Oila: | Sphecidae |
| Urugʻ: | Sceliphron |
| Turlari: | Shestakov sselifroni |
| Xalqaro ilmiy nomi | |
| Sceliphron shestakovi Gussakovskij, 1928 | |
Shestakov sselifroni[1] (lat. Sceliphron shestakovi)— yerkovlovlar (Sphecidae) ning oilasiga mansub kam uchraydigan turi. Markaziy Osiyo va Qozog'iston. Qozogʻiston[1][2][3] va Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Tarqalishi
Markaziy Osiyo endemik. Qozogʻiston (Lengerdan 30 km janubda, Qorjontov tizmasining past togʻlari), Turkmaniston (Mari), Oʻzbekiston (Samarqand, Turkiston tizmasining etaklari, Sidjak, Qorjontov tizmasining past togʻlari). Vohalar, pasttekisliklardagi daralar, vodiylarda uchraydi[1][4].
Tavsif
Arilarning oʻlchami 15 dan 17 mm gacha. Tanasi qora, sariq tusda ifodalangan. Yiliga bir marta nasl beradi. Ilk uchishi va tuxum qoʻyishi – iyun-avgust oylarida, turli oʻsimliklarning gullarida, asosan, soyabonguldoshlarda (Apiaceae) oziqlanadi. Urgʻochilari oʻrgimchaklarni (Aranei) ovlaydi, ularni falajlab, nam loydan yasalgan inchalarga joylashtiradi va ulardan biriga tuxum qoʻyadi.
Bu tur ilk marta 1928-yilda sovet entomologi V. V. Gussakovskiy tomonidan qayd etilgan va arilar boʻyicha mutaxassis professor Andrey Valentinovich Shestakov nomi bilan atalgan (u 1933-yilda vafotigacha Yaroslavl pedagogika institutining zoologiya kafedrasini boshqargan)[4][5].
Cheklovchi omillar
Xoʻjalik maqsadlarida suvga yaqin choʻl qoʻriqlarini oʻzlashtirish, xususan haydash, chorvachilikda yaylovdan haddan tashqari koʻp foydalanish oqibatida nobud boʻlmoqda.
Muhofaza choralari
Nurota qoʻriqxonasida muhofaza ostiga olingan. Yashash joylari, hayot tarzi va sonini mukammal oʻrganish lozim.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Казенас, В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный / В. Л. Казенас // Красная книга Казахской ССР. — Изд. второе, переработанное и дополненное. Т. 1. — Животные. — Алма-Ата: Гылым, 1991. — С. 418—425.
- ↑ Казенас В. Л. Сцелифрон Шестакова. Сфекс желтокрылый. Прионикс Хаберхауэра. Прионикс траурный. / В. Л. Казенас // Красная книга Казахстана. — Т. I. — Животные. — Часть 2. — Беспозвоночные. — Алматы: Онер, 2006. —С. 152-153. 4-е издание.
- ↑ Единый перечень товаров, к которым применяются запреты или ограничения на ввоз или вывоз государствами – членами Таможенного союза в рамках Евразийского экономического сообщества в торговле с третьими странами. (Wayback Machine saytida 2014-03-29 sanasida arxivlangan) Приложение № 1 к Решению Коллегии Евразийской экономической комиссии от 16 августа 2012 г. № 134. tsouz.ru
- ↑ 4,0 4,1 Казенас В. Л. Роющие осы (Hymenoptera, Sphecidae) Казахстана. (Подсем. Ampulicinae, Sphecinae). Выпуск 1. (Фауна Кахахстана. Том 9. Перпончатокрылые). Алматы, 1998. 377с.
- ↑ История кафедры зоологии. (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan) ФГБОУ ВПО «Ярославский государственный педагогический университет им. К. Д. Ушинского»
Adabiyotlar
- Kovshar A. F., Yashchenko R. V., 2002-yil. Qozog'iston Qizil kitobiga kiritilgan, Oqsu-Jabag'li qo'riqxonasi va uning chegaralari yaqinida yashovchi hayvonlar turlari ro'yxati. Tethys bioxilma-xilligi tadqiqoti I: 164-166.
Havolalar
- Sceliphron Klug, 1801, biolib.cz saytida(ingl.) )
- Sceliphron Klug 1801 faunaeur.org saytida (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan)(ingl.) )
- Noyob ari turlari (Sphecidae)