Shahzoda Murod (Shahzoda Ahmadning oʻgʻli)
| Shahzoda Murod | |
|---|---|
| Tugʻilishi | 1495 |
| Vafoti | 1519-yil 16-oktyabr |
| Farzandlari |
Shahzoda Mustafo[1][2] Shahzoda Mehmed[1][2] Asitanshoh Sulton[3] |
| Sulola | Usmoniylar |
| Otasi | Shahzoda Ahmed |
Shahzoda Murod (usmonli turkcha: شہزادہ مراد; 1495-yilda Amasya tumanida tugʻilgan — tax. 1519-yil 16-oktyabrda Koshon yoki Isfahonda vafot etgan) — Usmoniylar shahzodasi, shahzoda Ahmedning oʻgʻli, sulton Boyazid II ning nabirasi, sulton Boyazid II (h. 1481–1512) taxt vorisligi atrofidagi tartibsizliklarda ishtirok etgan.
Murodning otasi Ahmad oʻzining oʻgay ukasi Shahzoda Salim (boʻlajak sulton Salim I) bilan otasining taxti uchun kurash olib borgan. Bu kurash davomida Ahmadni qoʻshni Safaviylar imperiyasining shohi Shoh Ismoil I (h. 1501–1524) qoʻllab-quvvatlangan[4]. Ahmad bu kurashda gʻolib chiqan sulton Salim tomonidan qatl etilgach, shahzoda Murod keyinchalik taxtga daʼvogar sifatida Ismoil I koʻmagiga ega boʻldi[4]. Ismoil I Muroddan Salimga qarshi muxolifatni safarbar etish uchun foydalanmoqchi edi[4]. 1512-yilda Nur-Ali Xalifaning Onadoʻlidagi keng koʻlamli yurishi paytida Murod uning yurishiga qoʻshildi va hatto qizilboshlilar tojini kiydi[5][6]. Salimning josuslaridan olgan maʼlumotiga koʻra (1512-yil dekabr / 1513-yil yanvar) goʻyoki Ismoil I Onadoʻlini zabt etib, Rum beklarbekligini Murodga berishni, hududning qolgan qismini esa qizilboshlilar boshqarishini istagan[5]. Murod uchun moʻljallangan safaviylarning bunday yordami amalga oshmagach, reja bekor qilindi va Murod Safaviylar imperiyasiga koʻchib oʻtdi. U yerda unga boshpana berildi. Shahzoda Murod 1519-yil 16-oktyabrda Koshonda yoki Isfahonda[7] tabiiy sabablarga koʻra vafot etgan[4].
Shoh Ismoil I ning bu tarzda sulton Salim I ning raqiblarini qoʻllab-quvvatlashi 1514-yildagi hal qiluvchi Chaldiron jangiga olib kelgan asosiy urush sabablaridan biri boʻlgan[4].
Farzandlari
Murodning joriyalaridan hech birining shaxsi maʼlum emas, biroq uning kamida ikki oʻgʻli va bir qizi boʻlgan:
- Shahzoda Mustafo (Salim I tomonidan 1513-yil 14-may Amasyada oʻldirilgan)[1][2]
- Shahzoda Mehmed (Salim I tomonidan 1512-yil sentyabr yoki oktyabrda Amasyada oʻldirilgan)[1][2]
- Asitanshoh Sulton[3]
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Yelçe, Nevin Zeynep. The Making of Sultan Süleyman: A Study of Process/es of Image-Making and Reputation Management, 2009 — 48-49, 64-65-bet.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Al-Tikriti, Nabil Sirri. Şehzade Korkud (ca. 1468-1513) and the Articulation of Early 16th Century Ottoman Religious Identity – Volume 1 and 2, 2004 — 95, 316–17-bet.
- ↑ 3,0 3,1 Belgeler, Türk tarih belgeleri dergisi, Volumes 9-11. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1979 — 49-bet.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Savory 2007, s. 40.
- ↑ 5,0 5,1 Faroqhi & Fleet 2012.
- ↑ McCaffrey 1990, ss. 628–636.
- ↑ Savory & Karamustafa 1998, ss. 628–636.
Adabiyotlar
- McCaffrey, Michael J. (1990). "ČĀLDERĀN". Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 6. 656–658 b. http://www.iranicaonline.org/articles/calderan-battle.
- Savory, Roger; Karamustafa, Ahmet T. (1998). "ESMĀʿĪL I ṢAFAWĪ". Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6. 628–636 b. http://www.iranicaonline.org/articles/esmail-i-safawi.
- Savory, Roger. Safaviylar davridagi Eron. Cambridge: Cambridge University Press, 2007. ISBN 978-0521042512.
- Turkiyaning Kembrij tarixi (2-jild): Usmonlilar imperiyasi jahon qudrati sifatida, 1453–1603. Cambridge: Cambridge University Press, 2012 — 1–723-bet. ISBN 978-1316175545.