Kontent qismiga oʻtish

Shahzoda Ahmad Nuriddin (Abdulhamid II ning oʻgʻli)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahzoda Ahmad Nuriddin
Tugʻilishi 1901-yil 22-iyun
Yıldız saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti 2-iyun 1945-yil(1945-06-02)
(43 yoshda)
Turmush oʻrtogʻi
Oysha Andalib xonim (turm. 1919)
Farzandlari Shahzoda Mehmed Badriddin
Toʻliq nomi
turkcha: Şehzade Ahmed Nureddin
usmonli turkcha: شہزادہ احمد نورالدین‎‎
Sulola Usmoniylar
Otasi Abdulhamid II
Onasi Behice xonim
Dini Islom, sunniylik
Shahzoda Ahmad Nuriddin (Abdulhamid II ning oʻgʻli)
Harbiy faoliyati
Fuqaroligi  Usmoniylar imperiyasi
Qoʻshin turlari  Turkiya armiyasi

Shahzoda Ahmad Nuriddin afandi (usmonli turkcha: شہزادہ احمد نورالدین‎‎; 1901-yil 22-iyun — 1945-yil 2-iyun) — Usmoniylar shahzodasi, sulton Abdulhamid II va uning rafiqasi Behice xonimning oʻgʻli.

Yoshligi

Shahzoda Ahmad Nuriddin 1901-yil 22-iyunda Yıldız saroyida tugʻilgan[1][2][3]. Uning otasi Abdulhamid II sulton Abdulmajid I va Tirimüjgan Kadınning oʻgʻli boʻlgan. Onasi Behice xonim[4][5] esa Albus bey Maan[6] va Nazli xonim Kuchbaning qizi edi. Uning shahzoda Mehmed Badriddin ismli egizak akasi boʻlgan, biroq u 1903-yilda bolaligida vafot etgan[4]. Shahzoda Ahmad sulton Abdulhamid II ning oltinchi oʻgʻli boʻlgan[1]. Unga vafot etgan amakisi Shahzoda Ahmad Nuriddinning (1852 — 1884) sharafiga shunday ism berilgan[3].

1909-yil 27-aprelda Abdulhamid II taxtdan agʻdarilib, Salonikiga surgun qilindi[7]. Nuriddin esa Istanbulda qoldi[8]. U va onasi avval oʻgay opasi Zekiye Sultonnikiga koʻchib oʻtdi, keyin esa Beshiktoshdagi ona tomondan bobo-buvilarining uyiga joylashdi[9]. Soʻng 1911-yilda Maslak saroyiga koʻchdi[3]. 1912-yilda Saloniki Gretsiya qoʻliga oʻtgach, Abdulhamid ham Istanbulga qaytib, Beylerbeyi saroyiga joylashdi va shu yerda 1918-yilda vafot etdi[10].

Taʼlimi va faoliyati

1902-yil oktyabr oyda u Ertugʻrul otliq polkiga roʻyxatga olindi. 1908-yil dekabrda esa Usmoniylar harbiy kollejiga qabul qilindi[11]. Shahzoda 1915-yil martda Galatasaroy litseyiga oʻqishga kirdi[12]. 1916-yilda Germaniyaga yuborilib, u yerda Potsdam harbiy akademiyasida tahsil oldi[13][9]. Keyinchalik Usmoniylar armiyasida otliq qoʻshin leytenanti sifatida xizmat qildi[3][9].

Shahzoda Ahmad Arenda poshodan musiqani oʻrgangan. Shuningdek, u bastakor va rassom ham boʻlgan[3].

Shaxsiy hayoti

Nuriddinning yagona rafiqasi Oysha Andalib xonim edi. U 1902-yil 2-avgustda Adapazarida tugʻilgan[5][14][15]. Uning otasi Husayn Husnu posho Akintsba (1860 — 1915)[15][16], onasi esa Fotima Shodiya Ezerakin (1868 — 1937-yil 15-avgust) boʻlgan. Uning Mahmud Jaloliddin Akinchigil[17] va Mehmed Sadreddin Ozerakin ismli ikki akasi hamda Hadicha Kudsiye Ozerakin[18] ismli opasi bor edi. Nuriddin va Oysha ilk bor Yildiz bogʻida uchrashgan, bu paytda Andalib Hilol-i Ahmer jamiyati uchun xayriya mablagʻlari yigʻayotgan edi[9].

Ular 1919-yil 5-may kuni Maslak saroyida turmush qurishdi[5][19]. 1924-yilda Usmoniylar oilasi surgun qilingach, Oysha Andalib erining ortidan Fransiyaning Parij shahriga bordi. U yerda ularning yagona farzandi, oʻgʻli Shahzoda Mehmed Badriddin tugʻildi, biroq u yoshligida Parijda vafot etdi[20]. Shahzoda 1944-yilda vafot etgach, Oysha Andalib Turkiyaga qaytdi[21]. „Familiya toʻgʻrisidagi qonun“ga muvofiq unga „Özerakin“ familiyasi berildi[22]. Oysha Andalib 1980-yil 15-iyulda Istanbulning Beshiktosh tumanidagi Dutluk Sokağıda vafot etdi[16] va Sütlücedagi Kulaksiz qabristoniga dafn etildi[23].

Surgundagi hayoti va vafoti

Nuriddin afandining qabri, Bobigny qabristoni, Parij

1924-yil mart oyda Usmoniylar oilasi surgun qilingach, Nuriddin, uning rafiqasi va murabbiyi Halil bey Italiyaning Neapol shahriga joylashdi. Keyinroq ularga onasi va qaynogʻasi Jaloliddin bey ham qoʻshildi[9]. 1925-yil 14-yanvarda Ahmad Nuriddin mashhur turkiyalik yahudiy advokat va muallif Sami Günzbergga ishonchnoma berib, Abdulhamid tomonidan Turkiya hududida va boshqa joylarda qoldirilgan bino, yer, kon va imtiyozlarni bosqinchilardan qaytarib olish vakolatini berdi[24].

Ularning puli tugab qolganida onasi yoki rafiqasining taqinchoqlarini sotib kun oʻtkazishdi. Ona tomondan buvisi ham vaqti-vaqti bilan oz miqdorda pul yuborib turardi. Biroq vaqt oʻtishi bilan tirikchilik qilish qiyinlashib, Ahmad Nuriddin ish topish uchun Parijga ketdi. Bu davrda u oʻgay opasi Shodiya Sulton bilan yashadi. Mos ish topa olmagach, u kafelarda pianino va baraban chalib, uch-besh kuruş evaziga kun kechirdi[9]. Shahzoda Ahmad Nuriddin 1945-yil iyunda vafot etdi va Bobigny qabristoniga dafn qilindi[1][3][5].

Unvon va mukofotlari

Harbiy lavozimlari

Harbiy unvonlari va armiyadagi lavozimlari
  • Usmoniylar armiyasi otliq qoʻshin leytenanti

Farzandlari

Ismi Tavalludi Vafoti Izohlar
Shahzoda Mehmed Badriddin 1925-yildan keyin — Otasining egizagi sharafiga shunday ism berilgan. Fransiyaning Parij shahrida tugʻilgan va yoshligida vafot etgan.

Serialda

  • 2017-yilgi „Payitaht: Abdülhamid“ teleserialida shahzoda Ahmad Nuriddin rolini turk aktyori Alp Akar ijro etgan[27].

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Osmanoğlu 2000, s. 264.
  2. ↑ Ekinci 2017, s. 29.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Yılmaz Öztuna. II. Abdülhamîd: zamânı ve şahsiyeti. Kubbealti Publishing, 2008 — 238-bet. ISBN 978-97564-446-27. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Osmanoğlu 2000, s. 259.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 29-bet. 
  6. ↑ Ali Akyıldız. Son Dönem Osmanlı Padişahlarının Nikâh Meselesi, 2018 — 698-bet. 
  7. ↑ Hall, Richard C.. War in the Balkans: An Encyclopedic History from the Fall of the Ottoman Empire to the Breakup of Yugoslavia. ABC-CLIO, October 9, 2014 — 1–2-bet. ISBN 978-1-610-69031-7. 
  8. ↑ Osmanoğlu 2000, ss. 157–158.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Ekinci, Ekrem „"Eyvah Fesim!" - SULTAN HAMİD'İN KÜÇÜK ŞEHZÂDESİ“ (tr). ekrembugraekinci.com. Qaraldi: 2021-yil 19-aprel.
  10. ↑ Parry, Milman; Lord, Albert B.. Serbocroatian heroic songs, Volume 1. Harvard University Press, 1979 — 371-bet. 
  11. ↑ Ekinci 2017, s. 41.
  12. ↑ Ekinci 2017, s. 62.
  13. ↑ Ekinci 2017, s. 63.
  14. ↑ Ekinci 2017, s. 66.
  15. ↑ 15,0 15,1 Osmanoğlu 2000, s. 270.
  16. ↑ 16,0 16,1 Ekinci 2017, ss. 66, 105.
  17. ↑ Ekinci 2017, ss. 105, 106.
  18. ↑ Ekinci 2017, s. 105.
  19. ↑ Ekinci 2017, s. 67.
  20. ↑ Ekinci 2017, ss. 76, 106.
  21. ↑ Osmanoğlu 2000, ss. 253, 270.
  22. ↑ Ekinci 2017, s. 110.
  23. ↑ Ekinci 2017, s. 106.
  24. ↑ Kark, Ruth; Frantzman, Seth J.. "One of the most spectacular lawsuits ever launched": Abdülhamid's heirs, his lands and the land case in Palestine, 1908-1950, 2010 — 138-bet. 
  25. ↑ 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 Salnâme-i Devlet-i Âliyye-i Osmanîyye, 1333-1334 Sene-i Maliye, 68. Sene. Hilal Matbaası, 1918 — 66–67-bet. 
  26. ↑ Ekinci 2017, ss. 62–63.
  27. ↑ Payitaht: Abdülhamid (TV Series 2017– ), qaraldi: 2021-04-20

Adabiyotlar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shahzoda_Ahmad_Nuriddin_(Abdulhamid_II_ning_oʻgʻli)&oldid=774159" dan olindi