Shahriniso begim
| Shahriniso begim | |
|---|---|
| Boburiylar imperiyasining malikasi | |
| Tugʻilishi | Nomaʼlum |
| Vafoti | 1653-yil 1-yanvar |
| Turmush oʻrtogʻi |
Shohrux Mirzo (turm. 1594; vof. 1607) |
| Uy | Temuriylar |
| Otasi | Akbar |
| Onasi | Bibi Davlat Shod |
| Dini | Sunniy islom |
Shahriniso begim [1] (1653-yil 1-yanvarda vafot etgan) – boburiyzoda malika, imperator Akbar Jaloliddin Muhammadning qizi.
Yoshligi
Shahriniso begim Fatehpur Sikrida Akbar va Bibi Davlat Shod oilasida tug‘ilgan. Uning Orombonu begim ismli kenja o‘gay singlisi bo‘lgan[2].
Shahriniso begim otasining qaramog‘ida ulg‘aygan, xushfeʼl, yaxshi tabiatli va barchaga nisbatan mehribon bo‘lgan. Jahongir o‘zining bu singlisini juda yaxshi ko‘rgan va qadrlagan[3].
Nikohi va oilasi

1594-yilda Akbar uning nikohini Badaxshon hukmdori Sulaymon Mirzoning nabirasi Ibrohim Mirzoning o‘g‘li Shohrux Mirzoga rejalashtirgan[5]. Shohrux Mirzoning onasi – Mahmud Xonning nabirasi Shoh Muhammad Sulton Chag‘atoyning qizi Muhtarima Xonim edi[6]. Nikoh 1594-yil 2-sentabrda malikaasi Hamidabonu begim saroyida bo‘lib o‘tgan[7].
Shohrux Mirzo, shuningdek, Shahriniso begimning amakivachchasi – Muhammad Hakim-Mirzoning qizi Kobuli Begimga ham uylangan edi[8].
Shohrux Mirzo 1607-yilda vafot etgach, Shahriniso begim beva qolgan. «Jahongirnoma»ga ko‘ra, u ortidan to‘g‘ri to‘rt o‘g‘il – Hasan Mirzo va Husayn Mirzo (egizaklar), Sulton Mirzo, Badi-uz-Zamon Mirzo hamda uch qiz qoldirgan[9].
1605-yilda Akbar vafot etgach, u akasi Jahongirga taʼsir o‘tkazib, o‘gay onalari Maryam uz-Zamoniy va Salima Sulton begim bilan birgalikda Jahongirning to‘ng‘ich o‘g‘li Sulton Xusrav-mirzoni kechirishiga erishishda yordam bergan[10]. Uning o‘g‘illari keyinchalik imperiya siyosatida turlicha mavqelarga ega bo‘lishgan. Jumladan, Mirza Shujo Najabat Xon Avrangzeb armiyasidagi eng yuqori martabali ofitserlardan biriga aylangan va taxtga o‘tirgach, Avrangzeb uni Malva hokimi etib tayinlagan[11].
Vafoti

Shahriniso begim 1653-yil 1-yanvarda vafot etgan. U Akbaroboddan Shohjahonobodga ketayotgan vaqtda olamdan o‘tgan va Sikandradagi otasi – Akbarning maqbarasiga dafn etilgan[12][13].
Manbalar
- ↑ „Portrait of Mirza Shah Rukh“ (en). www.rct.uk.
- ↑ Beale, Thomas William; Keene, Henry George. An Oriental Biographical Dictionary: Founded on Materials Collected by the Late Thomas William Beale. W.H. Allen, 1894 — 107-bet.
- ↑ Jahangir, Emperor; Rogers, Alexander; Beveridge, Henry. The Tuzuk-i-Jahangiri; or, Memoirs of Jahangir. Translated by Alexander Rogers. Edited by Henry Beveridge. London Royal Asiatic Society, 1909.
- ↑ „Portrait of Mirza Shah Rukh“ (en). www.rct.uk.
- ↑ Varma, Ramesh Chandra. Foreign Policy of the Great Mughals, 1526 - 1727 A.D.. Shiva Lal Agarwala, 1967 — 49-bet.
- ↑ Begum, Gulbadan. The History of Humayun (Humayun-Nama). Royal Asiatic Society, 1902 — 247, 267-bet.
- ↑ Beveridge, Henry. Akbarnama of Abu'l-Fazl ibn Mubarak - Volume III. Asiatic Society, Calcuta, 1907 — 990-bet.
- ↑
- ↑ Jahangir, Emperor; Thackston, Wheeler McIntosh. The Jahangirnama: memoirs of Jahangir, Emperor of India. Washington, D. C.: Freer Gallery of Art, Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian Institution; New York: Oxford University Press, 1999 — 303–4-bet. ISBN 978-0-19-512718-8.
- ↑ Xavier, Jesuit. Missoes Jesuitas Na India. British Library London, MS 9854, 1606 — 44-bet.
- ↑ Shahnavaz Khan Aurangabadi; H. Beveridge & Baini Prashad (translators), *Maʾāṣir al-Umara of Shahnavaz Khan Aurangabadi*, Vol. 2, Asiatic Society, Calcutta, p. 371.
- ↑ Khan, Inayat; Begley, Wayne Edison. The Shah Jahan Nama of 'Inayat Khan: an abridged history of the Mughal Emperor Shah Jahan, compiled by his royal librarian: the nineteenth-century manuscript translation of A.R. Fuller (British Library, add. 30,777). Oxford University Press, 1990 — 489-bet.
- ↑ Kanbo, Muhammad Saleh. Amal e Saleh al-Mausoom Ba Shahjahan Nama (Persian) - Volume 3 — 117-bet.