Kontent qismiga oʻtish

Shahnoz Ozod

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahnaz Ozod
Tavalludi 1901
Vafoti 1961-yil
Kasbi jurnalist, feminist
Turmush oʻrtogʻi Abulqosim Ozod Marogʻoyiy
Otasi Hoji Mirzo Hasan Rushdiya

Shahnoz Rushdiya, shuningdek, Shahnoz Ozod nomi bilan ham tanilgan (forscha: شهناز آزاد‎‎; 1901-yilda tugʻilgan — 1961-yilda vafot etgan) — jurnalist, Eron ayollar harakatining kashshoflaridan biri. Shuningdek, „Womenʼs Letter“ (tarjimasi „Ayollar maktubi“) jurnalining muharriri boʻlib ham faoliyat olib borgan[1].

Yoshligi

Shahnoz Ozod 1901-yilda Eronning Tabriz shahrida madaniyatli, oʻrta tabaqaga mansub oilada dunyoga kelgan. Uning otasi Hoji Mirzo Hasan Rushdiya yaxshi maʼlumot olgan, oʻqimishli, maktabdor shaxs boʻlgan. Shahnoz Ozod 16 yoshida jurnalist va yozuvchi Abulqosim Ozod Marogʻoyiy ismli kishiga turmushga chiqqan. Turmush oʻrtogʻi ziyoli va maʼrifatparvar inson boʻlganligi sababli bu nikoh uning taʼlimini davom ettirishiga va ijtimoiy faoliyatiga toʻsqinlik qilmagan. Bu nikoh Shahnozga siyosiy va jurnalistika sohalarida yanada faolroq boʻlishi uchun oʻzi intilgan erkinlikni taqdim etgan.

1920-yilda 20 yoshga yetmasidan turib Shahnoz eri bilan birgalikda Eronda ayollarning oʻz haq-huquqlari boʻyicha xabardorligini oshirish maqsadida „Womenʼs Letter“ (Ayollar maktubi) gazetasiga asos solgan. Ozod ayollar huquqlari, hijob, milliy va xalqaro yangiliklar haqida turli maqolalar eʼlon qilgan. Shuningdek, undagi barcha maqolalari ayollar qalamiga mansub boʻlgan. Gazetaning ilk sonida u shunday deb yozgan edi[2]:

Taraqqiyot shohko‘chasida o‘z ko‘zlarimiz bilan ko‘rishimizga, o‘z quloqlarimiz bilan eshitishimizga va o‘z sog‘lom oyoqlarimiz bilan odimlashimizga nima to‘sqinlik qilmoqda? Hijob, xurofotlar va eskilikparastlik kishanlari.

— Shahnoz Ozod.

Shahnaz Ozod va uning turmush oʻrtogʻi tazyiq, qamoq va surgunlarga duchor boʻlish bilan bir qatorda, oʻz gazeta va jurnallarini chop etishda mablagʻ yetishmasligi va bir qator moliyaviy qiyinchiliklarga ham duch kelishgan[1][3].

Vafoti

Shahnoz Ozod 1961-yilda 60 yoshida vafot etgan[1].

Yana qarang

Izohlar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 فرخزاد. پوران، ص.۳۵
  2. ↑ „Influential Iranian Women: Shahnaz Azad (1901-1961)“ (4-avgust, 2-23-yil). Qaraldi: 5-may, 2026-yil.
  3. ↑ ساناساریان Eliz Sanasarian، ص. ۷۵ و ۵۹

Adabiyotlar

  • Eliz Sanasarian. Eronda ayollar huquqlari harakatlari. 1982, 1901-yildan 1979-yil inqilobigacha boʻlgan davrda isyon, tanazzul va bostirish, birinchi nashr, Tehron: Akhtaran nashriyoti 2005 (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷) ISBN 964-7514-78-6. (Michigan universitetidan olingan asl nusxa)
  • Pooran Faroukhzad, Eron ayollarining mehnati (kechadan bugungacha) Tehron: Qatar gazetasi 2002.کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز) ISBN 964-341-116-8.