Shafiqa Habibi
| Shafiqa Habibi | |
|---|---|
 Shafiqa Habibi Hasht-e Subh Daily bilan suhbatda, 2019-yil 8-mart | |
| Tavalludi |
1941 (yoshi 84–85) Kobul, Afgʻoniston qirolligi |
| Kasbi | jurnalist, teleboshlovchi, faol va siyosatchi |
| Faoliyat yillari | 1961–hozirgacha |
Shafiqa Habibi – afgʻonistonlik jurnalist, teleboshlovchi, faol va siyosatchi. Ayol jurnalistlarni qoʻllab-quvvatlash borasidagi xizmatlari, shuningdek, 2004-yilda Abdul Rashid Doʻstumning jufti sifatida Afgʻoniston vitse-prezidenti lavozimiga nomzod boʻlgan.
Shaxsiy hayoti
Shafiqa Habibi badavlat Ahmadzay pushtun oilasidan[1]. Kobulda ulgʻaygan boʻlsa-da, uning oilasi Logar viloyatidan boʻlgan[1]. 1966-yilda Habibi Kobul universitetida jurnalistika yoʻnalishi boʻyicha diplom olgan[2][3]. Afgʻoniston hukumatida turli lavozimlarda xizmat qilgan Mahmud Habibiga turmushga chiqqan. Mujohidlar 1992-yilda Kobulni oʻz nazorati ostiga olganida Habibi va uning eri yuz minglab kishilar bilan birga qisqa muddatga Mozori-Sharifga koʻchib oʻtgan[1]. Amerika Qoʻshma Shtatlari 2001-yilda Kobulni bombardimon qilishni boshlaganida Habibi Pokistondagi Peshovar shahriga qochib ketgan[2][3].
Faoliyati
Habibi jurnalistika boʻyicha diplom olganidan keyin oradan koʻp oʻtmay, Afgʻoniston radiosida ishlay boshladi. U, shuningdek, televideniyeda sheʼrlar ham oʻqigan[2][3], teleboshlovchi boʻlgan va Ayol jurnalistlar markazining asoschilaridan biri edi[4]. 2016-yil oktyabr oyi holatiga koʻra, Habibi Afgʻon ayol jurnalistlar ittifoqi rahbari boʻlgan[5].
1994-yilda Habibi ayol jurnalistlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Ayollar radiosi va televideniye eshittirishlari tashkilotiga asos soldi[2][3]. Tolibon 1996-yilda hokimiyatga kelgach, Habibiga yangiliklar eshittirishlarini tayyorlash taqiqlangan. U, shuningdek, yer osti ayollar tashkilotini ham tuzgan[2][3]. Tolibon Afgʻonistonda hokimiyatni ushlab turgan paytda Habibi hukumatdan sir tutilgan 8 nafar qizlar uchun uy maktabini yashirincha boshqargan[1]. Tolibon hukumati 2001-yilda agʻdarilgach, Habibi Afgʻoniston mustaqil inson huquqlari komissiyasida faoliyat yuritgan[1].
2004-yilda Habibi Afgʻon armiyasining generali Abdul Rashid Doʻstumning jufti sifatida Afgʻoniston vitse-prezidenti lavozimiga nomzod boʻlgan[1]. U oʻsha yilgi saylovlarda nomzodi qoʻyilgan 3 nafar ayoldan biri boʻlgan[1]. Habibi jinsiy zoʻravonlik holatlarini tekshiradigan nodavlat tashkilot New Afghanistan Women Association direktori hisoblanadi. U Afgʻoniston hukumati ayollarga nisbatan jinsiy zoʻravonlikka befarq ekanini va bunday zoʻravonlik darajasining oshishida aybdor ekanini taʼkidlagan[6].
Mukofotlari va eʼtirof
Habibi inson huquqlari uchun kampaniya olib boruvchi shaxs va ziyoli inson sifatida tanilgan[1]. 2002-yilda notijorat tashkilot „Womenʼs eNews“ Habibini nodavlat tashkiloti Habibini jurnalist sifatidagi faoliyati uchun, xususan, ayollar huquqlarini yoritish va boshqa ayol jurnalistlarni birlashtirishda qilgan xizmatlari uchun „XXI asr uchun 21 lider“ roʻyxatiga kiritgan[7]. 2005-yilda uning nomzodi Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga kiritilgan 1000 nafar ayollar qatorida boʻlgan[1]. 2021-yilda Habibi haqida The Laureate of All Orators (tarjimasi „Barcha nutq so‘zlovchilari laureati“ nomli kitob yozilgan[8].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Marlow, Anne „Burqas and ballots“. Salon (2004-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Jensen, Rita Henley „Shafiqa Habibi Named for Bravery in Journalism“. Womensenews.org (2002-yil 27-may). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Lombardi, Chris „Seven Who Use Their Lives to Change Ours“. Womensenews.org (2002-yil 3-yanvar). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ Esfandiari, Golnaz „Afghanistan: Women Journalists Fight Restrictions, Threats“. Radio Free Europe/Radio Liberty (2006-yil 2-may). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ Putz, Catherine „Keeping the Faith: Afghan Women Need Continued International Support“. The Diplomat (2016-yil 29-oktyabr). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ „Culture of impunity behind rape“. RAWA (2014-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ Lombardi, Chris „21 Leaders for 21st Century 2002“. Womensenews.org (2002-yil 1-yanvar). Qaraldi: 2016-yil 22-noyabr.
- ↑ „The Laureate of All Orators, (The artistic journey of Shafiqa Habibi’s life)“. Kabul, Afghanistan: shafiqahabibi.icon.lt (2021).