Kontent qismiga oʻtish

Sezar mukofoti

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Sezar mukofoti
Turi kinomukofot
Tavsif Fransiyaning milliy kino mukofoti
Sana har yili
Mamlakat Fransiya
Taqdim etuvchi Académie des Arts et Techniques du Cinéma
Holati topshiriladi
Taʼsis etilgan sanasi 3-aprel, 1976-yil (50 yil avval) (1976-04-03)
Vebsayt academie-cinema.org

Sezar mukofoti — Fransiyaning milliy kinomukofoti[1]. U „Nuit des César“ marosimida topshiriladi va ilk bor 1976-yilda berilgan. Nomzodlar kinoijodkorlarning oʻn ikkita toifasidagi aʼzolari tomonidan tanlanadi va Fransiya Madaniyat vazirligi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi[2][3]. Mamlakat miqyosida televideniye orqali namoyish etiladigan taqdirlash marosimi har yili fevral oyida Parijda boʻlib oʻtadi[4]. Aniq oʻtkazilish joyi yillar davomida oʻzgarib turgan (2002-yildan 2016-yilgacha „Shatle teatri“da oʻtkazilgan). U 1975-yilda asos solingan Académie des Arts et Techniques du Cinémaning tashabbusi hisoblanadi.

Sezar mukofoti Fransiyadagi eng oliy kino mukofoti hisoblanadi, u teatr sohasidagi Molière mukofoti va musiqa sohasidagi „Victoires de la Musique“ning fransuz kino sanoatidagi muqobilidir. Kinematografiyada u „Oskar“ (Akademiya mukofotlari) mukofotining fransuzcha muqobilidir. Mukofotga teatr sohasidagi Molière mukofotining ham asoschisi boʻlgan Georges Cravenne tomonidan asos solingan. Mukofot nomi uni loyihalashtirgan haykaltarosh César Baldaccini (1921–1998) ismidan olingan.

51-Sezar mukofoti marosimi 2026-yil 26-fevralda boʻlib oʻtdi. Carine Tardieu rejissyorligida suratga olingan „The Ties That Bind Us“ filmi „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida gʻolib chiqdi[5].

Tarixi

Josiane Balasko, Daniel Auteuil, Catherine Deneuve va Karin Viard 2000-yilgi Sezar mukofoti marosimida

1974-yilda Georges Cravenne Amerika Oskarining fransuzcha muqobiliga ega boʻlish maqsadida, eng koʻzga koʻringan kino asarlarini va yutuqlarni taqdirlash uchun boshidanoq moʻljallangan Kino sanʼati va texnikasi akademiyasi (Académie des Arts et Techniques du Cinéma) ga asos soldi. Birinchi Sezar mukofotlari — „Sezar kechasi“ (Night of Caesar) nomi bilan ham tanilgan — 1976-yil 3-aprelda Jean Gabin raisligida boʻlib oʻtdi; u vafotidan bir necha oy oldin marosimni birinchi qatorda, nogironlar aravachasida oʻtirib tomosha qilgan edi. Mukofotning nomi har bir toifadagi gʻoliblarga topshiriladigan sovrin dizayneri, haykaltarosh Sezarning ismidan olingan. Bu, shuningdek, Marcel Pagnolning „Marsel trilogiyasi“da Sezar personajini gavdalantirgan buyuk fransuz aktyori Raimu xotirasiga ehtiromdir.

Sezar mukofotlari 1955-yildan 1975-yilgacha berib kelingan Étoile de cristal mukofotining oʻrnini egalladi. Ilgari fransuz kinosiga boshqa mukofotlar ham berilgan. 1934-yildan 1986-yilgacha kino kashshofi Louis Lumière tomonidan taʼsis etilgan Grand prix du cinéma français har yili bitta filmga berilgan. 1950-yillarda har iyun oyida Victoire du cinéma français mukofoti topshirilgan. Étoile de cristal bilan solishtirganda ommaviy qiziqish past boʻlganligi sababli, ushbu mukofot 1964-yildan keyin toʻxtatilgan.

Ilk bor oʻtkazilgan Sezar mukofotlarini topshirish marosimida 13 ta mukofot tarqatilgan edi. Bugungi kunda ularning soni 22 ta (toʻqqizta kichik toifada). Soʻnggi yillarda qoʻshilgan toifalar qatoriga Eng umidli aktyor/aktrisa (Meilleur espoir), Eng yaxshi hujjatli film (Meilleur documentaire) va Eng yaxshi animatsion film (Meilleur film d’animation) kiradi; eng yaxshi film posteri va eng yaxshi prodyuser mukofotlari esa bekor qilingan, chunki ular endilikda hamkor marosim — Prix Daniel Toscan du Plantier doirasida topshirilmoqda. 2021-yil sentyabr oyida Sezar mukofotining boshqaruv assotsiatsiyasi 47-marosimda joriy etilgan ikkita yangi mukofotni yaratish uchun ovoz berdi: Eng yaxshi vizual effektlar va Eng yaxshi qisqa metrajli hujjatli film[6].

2018-yildagi 43-Sezar marosimidan boshlab, yangi maxsus mukofot — „César du public“ oʻtgan yil davomida va joriy yilning boshida eng koʻp kassa tushumini yigʻgan fransuz filmiga beriladi[7]. Ushbu mukofot Fransiyada eng ommabop janr boʻlib qolayotgan fransuz komediya filmlarini taqdirlash zaruratiga javob sifatida paydo boʻldi[8][9][10].

2020-yildagi 45-taqdirlash marosimi paytida, „Portrait of a Lady on Fire“ filmida bosh rolni ijro etgan fransuz aktrisasi Adèle Haenel eng yaxshi rejissyor mukofoti Roman Polanskiga berilgani eʼlon qilinganda zalni tark etdi[11]. Bu orqali u kino sanoatida faoliyat yuritayotgan jinsiy zoʻravonlar oʻz qurbonlari sukut saqlashga majbur qilingan bir paytda mukofot olishlari mumkinligiga norozilik bildirgan. Polanski 1978-yilda Kaliforniyada 13 yoshli qiz bilan noqonuniy jinsiy aloqada boʻlganlikda aybdor deb topilgan va qoʻshimcha ravishda boshqa zoʻravonlik holatlarida ham ayblangan[12][13][14][15][16][17].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Les César, comment ça marche ?“ (fr). academie-cinema.org. Qaraldi: 2024-yil 14-dekabr.
  2. ↑ Rangin, Magali „Pourquoi les César s'appellent les César (et ne prennent pas de s)“ (fr). BFM TV (2020-yil 28-fevral).
  3. ↑ Pallaruelo, Olivier „César 2022 : connaissez-vous la petite histoire derrière la création de la fameuse récompense ?“ (fr). Allociné (2022-yil 22-fevral).
  4. ↑ „The César Ceremony“ (Wayback Machine saytida 3 December 2013 sanasida arxivlangan), Académie des arts et techniques du cinéma
  5. ↑ Keslassy, Elsa „Jacques Audiard’s ‘Emilia Perez’ Wins Best Film at France’s 2025 Cesar Awards (Full Winners List)“ (en-US). Variety (2025-yil 28-fevral). Qaraldi: 2025-yil 1-mart.
  6. ↑ „Création de deux nouveaux César“ (fr). Académie des César (2021-yil 23-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 25-yanvar.
  7. ↑ „Edito: quand nos César font Boon » Le Blog d'Ecran Noir“ (fr-FR). 2022-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-sentyabr.
  8. ↑ „Références bibliographiques“, Les effets spéciaux au cinéma, Armand Colin, 271–274-bet, 2018-03-14, doi:10.3917/arco.hamus.2018.01.0271, ISBN 9782200619824, qaraldi: 2022-09-14
  9. ↑ „Les César jouent la carte grand public“, LExpress.fr (fransuzcha), 2018-01-31, 10 February 2018da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-09.
  10. ↑ „Les César annoncent la création d'un prix du public“, leparisien.fr, 2018-01-31, 5 October 2022da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-01-31.
  11. ↑ „Claire Denis n'a pas hésité avant de remettre le César à Roman Polanski“ (fr). Le Huffington Post (2020-yil 1-mart). 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  12. ↑ Peltier, Elian. „Adèle Haenel: France 'Missed the Boat' on #MeToo“ (en-US). The New York Times (2020-yil 24-fevral). 2021-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  13. ↑ „What Happened at the César Awards Was a Setup For Silence“ (en-US). AwardsWatch (2020-yil 29-fevral). 2020-yil 20-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  14. ↑ „César. César pour Polanski, Adèle Haenel quitte la cérémonie“ (FR-fr). www.lejsl.com. 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  15. ↑ „"Bravo la pédophilie" : le coup de colère d'Adèle Haenel après la victoire de Roman Polanski aux César“ (fr-FR). Madame Figaro. 2020-yil 29-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  16. ↑ „Adele Haenel : "Ils voulaient séparer l'homme de l'artiste, ils séparent aujourd'hui les artistes du monde"“ (fr). Libération.fr. 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
  17. ↑ „César : A l'annonce de la victoire de Polanski, Adèle Haenel quitte la salle“ (fr-FR). Les Inrocks. 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.

Havolalar