Sevasti Qiriazi
| Sevasti Qiriazi | |
|---|---|
.jpg) Sevasti Qiriazi-Dako | |
| Tavalludi |
taxminan 1870-yil |
| Vafoti |
1949-yil Tirana, Albaniya |
| Taʼlimi | bakalavr |
| Kasbi | oʻqituvchi, missioner |
| Turmush oʻrtogʻi | Kristo Dako |
| Bolalari | Aleksandër Dako, Gjergj Dako |
| Mukofotlari |
 Millat faxriShahar ramzi (Tirana)[1] |
| Imzosi | |
.svg){kind=small} | |
.png){kind=small}
Sevasti Qiriazi-Dako (Sevasti D. Kyrias; taxminan 1871-yilda tugʻilgan – 1949-yilda vafot etgan) – albaniyalik vatanparvar, maʼrifatchi, protestant missioneri, yozuvchi, albaniyalik ayollar taʼlimining kashshoflaridan biri va Albaniya milliy uygʻonish harakati faoli.
Hayoti va ilk mehnat faoliyati
Yoshlik yillari
Sevasti taxminan 1870-yilda[2] hozirgi Shimoliy Makedoniyada joylashgan, oʻsha davrda Usmoniylar imperiyasi tarkibiga kirgan Manastir shahridagi Tërnovë qishlogʻida vatanparvar Qiriazi oilasi dunyoga kelgan[3]. Oilada oʻn nafar farzandning oltinchisi boʻlgan[4]. Oilasi xristianlik dinining pravoslavlik yoʻnalishiga eʼtiqod qilgan. Sevasti toʻrt yoshidan boshlab yunon tilidagi boshlangʻich maktabga qatnagan[4]. Yoshligida bir nechta tillarni, jumladan, alban, yunon, bolgar, turk va ingliz tillarini oʻrgangan[4]. U va uning oilasi Manastirdagi uylariga yaqin joyda maktab yuritgan va diniy marosimlar oʻtkazgan albaniyalik vatanparvarlar va amerikalik protestant missionerlari bilan yaqindan tanish boʻlgan[4]. Sevasti amerikaliklar maktabiga oʻqishga qabul qilingan va 1888-yil iyul oyida u yerni oʻrta maktab darajasidagi diplom bilan tamomlagan[5].
Taʼlimi
Sevasti 1888–1891-yillarda Istanbuldagi Qizlar uchun Amerika kollejida tahsil olgan. Uning oʻqishga qabul qilinishini akasi, ruhoniy Gjerasim Qiriazi tashkil qilgan[4]. Ikkinchi kursdan oʻqishga qabul qilingan va 1891-yilda sakkiz nafar ayol bilan birgalikda kollejni tamomlab, sanʼat bakalavri (Bachelor of Arts) darajasini olgan[4]. Shu tariqa u kollej taʼlimini tamomlagan birinchi albaniyalik ayolga aylangan[6]. Uning kollejda oʻqishdan asosiy maqsadi akasi Gjerasimga Albaniyada qizlar uchun maktab ochishda yordam berish uchun tayyorgarlik koʻrish edi[4]. Sevasti kollejda oʻziga katta taʼsir koʻrsatgan shaxslar sifatida kollejninng rahbari va Cyrus Hamlinning qizi Clara Hamlin, shuningdek Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Ida Prime, Caroline Borden va bolgariyalik Grandinaroff oilasini tilga olgan[4]. Gjerasim Qiriazi Sevastining bitiruv marosimiga mashhur albaniyalik aka-ukalar Abdyl Frashëri, Sami Frashëri va Naim Frashërilarni taklif qilgan. Naim Frashëri oʻzining Usmoniylar hukumatidagi nufuzi orqali Sevastining diplomini rasman roʻyxatdan oʻtkazib, Korçada birinchi qizlar maktabining ochilishi uchun ruxsatnoma – irade olib bergan[4].
Manbalar
- ↑ „Jeta e Sevasti Qiriazit, vjen në shqip jetëshkrimi i "Mësueses së Popullit"“. Qaraldi: 2023-yil 12-mart.
- ↑ See dilemma over birthdate at: https://en.wikipedia.org/wiki/Sevasti_Qiriazi#Myths,_inaccuracies_and_inconsistencies
- ↑ de Haan, Francisca. A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries. Central European University Press, 2006 — 454–457-bet. ISBN 9789637326394. Qaraldi: 2014-yil 22-oktyabr.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Kyrias-Dako, Sevasti. My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania, 2nd, Tirana: IAPS, 2022. ISBN 978-1946244420.
- ↑ Diploma at: Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F52 D18
- ↑ See diploma at: Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F52 D18